Kamu idarelerinin bir yıllık ödenek tavanı 2027'de 27 trilyon 206 milyar lira, programın son yılı 2029'da 36,4 trilyon lira. Üç yılın toplamı ise 95 trilyon 118 milyar lira ediyor. Bu rakam, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde kamuoyuna açtığı 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program'ın (OVP) en somut ama tanıtım gününde en az konuşulan başlığı oldu; o gün gözler büyüme ve enflasyon hedeflerindeydi.
Tavanın yıllara dağılımı da programda ayrıntılandırıldı. 2027'de genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine 24 trilyon 854 milyar lira, ilgili diğer birimlere 2 trilyon 352 milyar lira ödenek tavanı çizildi. 2028'de genel bütçeli idarelerin tavanı 29 trilyon 400 milyar liraya, toplam kaynak 31 trilyon 463 milyar liraya yükseliyor.
| Yıl | Genel bütçeli idareler | Diğer ilgili birimler | Toplam kaynak |
|---|---|---|---|
| 2027 | 24 trilyon 854 milyar TL | 2 trilyon 352 milyar TL | 27 trilyon 206 milyar TL |
| 2028 | 29 trilyon 400 milyar TL | 2 trilyon 63 milyar TL | 31 trilyon 463 milyar TL |
| 2029 | — | — | 36,4 trilyon TL |
| Üç yıl toplamı | — | — | 95 trilyon 118 milyar TL |
OVP nedir, bu 95 trilyon lira nereye gidiyor?
Orta Vadeli Program, üç yıllık makroekonomik hedefleri, gelir-gider ve borçlanma görünümünü, kamu idarelerinin bütçe tavanlarını ve reform gündemini tek belgede toplayan temel politika metni. Yani 95 trilyon lira harcanmış para değil, bakanlıkların ve kurumların bütçe teklifi hazırlarken aşamayacağı üst sınır. Kesin ödenekler 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı ve bütçe kanunuyla netleşecek.
2027 tavanının aslan payı, faiz ve transfer harcamalarının toplandığı Hazine ve Maliye Bakanlığı'nda. Onu sırasıyla eğitim, sosyal güvenlik ve sağlık kalemleri izliyor.
| Kurum | 2027 ödenek teklif tavanı |
|---|---|
| Hazine ve Maliye Bakanlığı | 10,5 trilyon TL |
| Millî Eğitim Bakanlığı | 2,4 trilyon TL |
| Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı | 2,3 trilyon TL |
| Sağlık Bakanlığı | 1,9 trilyon TL |
| Millî Savunma Bakanlığı | 1,5 trilyon TL |
| Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı | 677,3 milyar TL |
| Adalet Bakanlığı | 511,8 milyar TL |
| Gençlik ve Spor Bakanlığı | 399,7 milyar TL |
| Cumhurbaşkanlığı | 27,5 milyar TL |
Kişi başına gelir gerçekten 20 bin dolara mı çıkıyor?
Yılmaz'ın tanıtımda kullandığı ifade şu oldu:
"2026 yılı sonunda milli gelirimizin 1,8 trilyon doları aşacağını ve kişi başına düşen milli gelirin ilk kez 20 bin ABD doları seviyesine yaklaşacağını öngörüyoruz."Yani bu yıl için söylenen "aşacak" değil, "yaklaşacak". Eşiğin fiilen geçilmesi programın ilk yılında bekleniyor: OVP tablolarında kişi başına gelir 2027 için 22 bin 285 dolar, 2029 için 24 bin 842 dolar olarak öngörüldü. Program sonunda toplam milli gelirin 2,2 trilyon doları geçmesi hedefleniyor.
2027'de dolar kaç lira olacak, enflasyon nereye iniyor?
Programda dolar kurunun 2026 sonunda 46,87 lira, 2027'de 56,05 lira, 2028'de 63,69 lira ve 2029'da 69,83 lira seviyesinde olacağı varsayıldı. Yıl sonu tüketici enflasyonu tahmini ise yüzde 28,4'e yükseltildi; tek haneye iniş 2029'a bırakıldı.
| Yıl | Büyüme | Enflasyon (yıl sonu) | İşsizlik | Dolar kuru |
|---|---|---|---|---|
| 2026 | %3,3 | %28,4 | %8,1 | 46,87 TL |
| 2027 | %4,2 | %21,0 | %8,0 | 56,05 TL |
| 2028 | %4,6 | %13,5 | %7,8 | 63,69 TL |
| 2029 | %5,0 | %9,0 | %7,6 | 69,83 TL |
Asgari ücret ve maaş zamları bu programla mı belli oluyor?
Hayır. OVP hiçbir zam oranını belirlemiyor; asgari ücreti Asgari Ücret Tespit Komisyonu, memur ve emekli artışlarını ise gerçekleşen enflasyon ve toplu sözleşme hükümleri karara bağlıyor. Ancak programdaki yüzde 28,4'lük yıl sonu enflasyon tahmini, masaya oturulduğunda herkesin baktığı referans rakam olacağı için hesaplar şimdiden bu veriye göre yapılıyor.
Gelir tarafında da tablo net: vergi gelirlerinin 2026'da 14,5 trilyon lira, 2027'de 19,9 trilyon lira, 2028'de 23,9 trilyon lira ve 2029'da 27,7 trilyon lira olması öngörüldü. Sadece program döneminde toplanacak vergi 71,5 trilyon lirayı buluyor. Özelleştirme gelirleri ise 2027'de 183 milyar lira ile zirve yapıp 2029'da 143 milyar liraya geriliyor.
İstihdam ayağında program dönemi boyunca 2,1 milyon ilave istihdam hedefleniyor; işsizlik oranının yüzde 8,1'den kademeli olarak yüzde 7,6'ya inmesi bekleniyor. İhracatın 2029'da 450 milyar dolara ulaşması, cari işlemler açığının milli gelire oranının ise yüzde 2,3'ten yüzde 1,6'ya gerilemesi öngörüldü. Bütçe açığının milli gelire oranı 2027'de yüzde 3,5'e çıkıp program sonunda yüzde 2,8'e çekiliyor.
