Sibirya'nın ortasında, veba bakterisi üzerinde çalışan bir enstitüde kırılan tek bir deney tüpü şimdi Avrupa'yı ve Washington'ı tedirgin ediyor. Rusya'nın İrkutsk bölgesinde, Veba ile Mücadele Bilimsel Araştırma Enstitüsü'nde çalışan genç bir kadının ölümünün ardından onunla temas eden yaklaşık 197 kişi tıbbi gözetim altına alındı.
İrkutsk'taki enstitüde ne oldu?
Basına yansıyan bilgilere göre enstitünün laboratuvarında çalışan 27-28 yaşlarındaki Darya Ş., ağır zatürre belirtileriyle salı günü hastaneye kaldırıldı ve perşembe günü, 2 Ekim'de, solunum cihazına bağlıyken hayatını kaybetti. Genç kadının sağlık personeline, numune alırken canlı bakteri bulunan bir deney tüpünü yanlışlıkla kırdığını anlattığı aktarıldı. Ölümüne ilişkin resmî kayıtlarda ise "nedeni bilinmeyen zatürre" ifadesi yer alıyor.
Kaç kişi gözetim altında, hastane karantinada mı?
Ölen çalışanla temas ettiği belirlenen yaklaşık 197 kişinin 100'den fazlası hastanede izole edildi; İrkutsk yakınlarındaki Şelehov bölge hastanesi karantinaya alındı. İrkutsk Valisi İgor Kobzev, "Tespit edilen tüm temaslılar tıbbi gözetim altına alındı. Bugün itibarıyla temaslılarda hastalık belirtisi yok ve laboratuvar sonuçları negatif" dedi.
Avrupa ve ABD ne dedi?
Avrupa Komisyonu, Rusya'daki laboratuvar olayına ilişkin haberlerden haberdar olduklarını, olayın veba etkenini içerdiğinin anlaşıldığını belirterek "Neler olduğunu çok yakından izliyoruz" açıklamasını yaptı; gerekirse üye ülkeler arasında ortak bir müdahaleyi koordine etmeye hazır olduklarını bildirdi. ABD Dışişleri Bakanlığı da durumu yakından takip ettiğini söyleyip Moskova'yı bilgileri "hızlı ve açık şekilde" paylaşmaya çağırdı.
Rusya veba salgınını doğruladı mı?
Hayır. Rus makamları şu ana kadar bir veba salgını olduğunu doğrulamadı; yalnızca İrkutsk Veba ile Mücadele Enstitüsü'nde bir laboratuvar olayı yaşandığını kabul etti. Resmî açıklamalarda ölümün nedeni hâlâ "nedeni bilinmeyen zatürre" olarak geçiyor. Gözetimdeki temaslılarda belirti çıkmaması, salgın endişesini şimdilik sınırlıyor; ancak sürecin ne kadar şeffaf yürütüldüğü sorusu Batı başkentlerinin gündeminde.
Akciğer vebası ne kadar tehlikeli, tedavisi var mı?
Akciğer vebası, Yersinia pestis bakterisinin akciğerleri tuttuğu en ağır veba türü. Yakın temasta solunum damlacıklarıyla insandan insana bulaşabiliyor ve tedavi edilmezse ölüm oranı çok yüksek. Ancak erken teşhis edildiğinde günümüz antibiyotikleriyle tedavi edilebiliyor. Bu yüzden temaslıların hızla taranması ve gözetim altına alınması hayati önem taşıyor.
Bu ne demek, Türkiye için risk var mı?
Şu ana kadar ölen çalışan dışında doğrulanmış bir vaka yok ve temaslıların testleri negatif. İrkutsk, Türkiye'den binlerce kilometre uzakta, Baykal Gölü yakınında bir Sibirya şehri. Uzmanların dikkat çektiği nokta, olayın bir salgından çok, tehlikeli bakterilerle çalışılan laboratuvarlarda güvenliğin ne kadar kritik olduğunu göstermesi. Olayın ilk ayrıntılarını bu sabahki haberimizde aktarmıştık.
