Samsun Atakum'da cumartesi akşamı etkili olan sağanak, bir apartmanın temelinde heyelan korkusu yarattı. Körfez Mahallesi 5072. Sokak'taki 5 katlı binanın altında toprak kayması başlayınca ihbar yapıldı; olay yerine giden polis ekipleri binayı tedbir amacıyla boşalttı, çevresine de kimsenin yaklaşmaması için güvenlik önlemi aldı. Samsun Atakum'daki bu heyelanda şimdilik can kaybı ya da yaralanma bildirilmedi.
Samsun Atakum heyelan bölgesi neresi?
Olay Atakum ilçesi Körfez Mahallesi'nde, 5072. Sokak'ta yaşandı. Sağanağın ardından 5 katlı apartmanın temelinde zemin hareket etti. Binadan kaç kişinin çıkarıldığı ve kaç dairenin boşaltıldığı paylaşılmadı. Valilikten, belediyeden ya da AFAD'dan ayrıntılı bir açıklama da gelmedi; elimizdeki bilgi polisin müdahalesi, tahliye ve güvenlik önlemiyle sınırlı.
Aynı binanın önünde 4 ay önce ne olmuştu?
Bu, binanın ilk sarsıntısı değil. Yaklaşık 4 ay önce, binanın ön tarafında yapılan bir inşaat kazısı sırasında da toprak kayması yaşandığı öğrenildi. O dönemde çevredeki kaldırımlarda çatlaklar oluştu, istinat duvarıyla bina arasında yaklaşık 5 santimetrelik bir boşluk açıldı. Cumartesi akşamki sağanak o eski hasarı yeniden mi zorladı, yoksa ayrı bir hareket mi söz konusu, bunu ancak zemin etüdü ve mühendis incelemesi gösterir. İki olayı birbirine bağlayan resmî bir tespit şu an yok.
Heyelan toprak kayması nedir?
Heyelan, eğimli bir zeminde toprak, kaya ya da molozun yerçekimiyle aşağı doğru hareket etmesidir. Bu hareket bazen saniyeler içinde, bazen haftalar boyunca santim santim ilerler. Ne kadar yavaş olursa olsun üzerindeki yapıyı çatlatır, kapı ve pencereleri sıkıştırır. Atakum'da anlatılan olay da bu çizgide: bina değil, binanın oturduğu zemin hareket etmiş.
Heyelan toprak kayması farkı var mı?
Günlük dilde heyelan ile toprak kayması çoğunlukla aynı olay için kullanılır. Jeoloji diliyle heyelan çatı terimdir; toprak ağırlıklı kütlenin kayması onun bir türüdür, kaya düşmesi ya da moloz akışı ise başka türleri. Okur için asıl fark hızda ve yapıya etkisinde: ani kopan bir kütle dakikalar içinde zarar verir, yavaş kayma ise haftalar sonra çatlak olarak kendini gösterir.
Heyelan toprak kayması nasıl oluşur?
En sık tetikleyici yağıştır. Sağanak zemini suya doyurur; su toprağın ağırlığını artırırken taneler arasındaki sürtünmeyi azaltır ve kütle yerinde duramaz hale gelir. Eğim, zayıf zemin, kazı, dolgu ve istinat desteğinin yetersizliği riski büyütür. Karadeniz kıyısı bu yüzden her sağanakta heyelan hattı olarak izlenir. Atakum'daki kesin nedeni şimdiden söylemek mümkün değil; onu teknik inceleme belirleyecek.
Binada can kaybı var mı, apartmana ne zaman dönülebilecek?
Kaynaklarda can kaybı bilgisi yok. Tahliye tedbir amaçlı yapıldı. Sakinlerin binaya ne zaman girebileceği, bina için hasar tespiti yapılıp yapılmadığı ya da geçici barınma sağlanıp sağlanmadığı henüz açıklanmadı. Bölgedeki riskli durum nedeniyle teknik değerlendirmelerin süreceği bildirildi.
Heyelan riski olan binada çatlak görürsem ne yapmalıyım?
Yamaç ya da kazı yakınında oturuyorsanız, sağanak sonrasında duvarda ve zeminde yeni çatlak, kapı-pencerede sıkışma, istinat duvarında açılma gibi belirtilere bakın. Böyle bir işaret görürseniz yapıya girip çıkmadan önce belediyeye ve AFAD'a haber verin; zemin raporu çıkana kadar riskli bölgeden uzak durmak en güvenli yol. Samsun Atakum'daki tahliye de bu temkinin sonucu: yaralanma bildirilmeden bina boşaltıldı.
