Samsun'da yaşayan 37 yaşındaki esnaf Caner Özsercan, 10 yıldır çayına, suyuna, çorbasına, yoğurduna ve tatlısına pul biber atıyor. Akşam çayı sofrasına, şekerle biberin birlikte durduğu küçük bir kapla geliyor. Çayı pul biber olmadan içemediğini söyleyen Özsercan'ın bu alışkanlığı, bir yolculukta tattığı acı biberle başladı.
Caner Özsercan kimdir, Samsun'da ne iş yapıyor?
Özsercan, Samsun'da yaşayan 37 yaşında bir esnaf. Kendi anlatımına göre 15 yıldır esnaflık yapıyor. Evli; dokuz yaşında bir oğlu var. Sofrasındaki bu alışkanlığın görüntüleri çok sayıda yayın organında yer aldı ve Samsun'un dışında da merak uyandırdı.
Samsunlu esnafın pul biber alışkanlığı nerede, nasıl başladı?
Hikâye yaklaşık 10 yıl önce Kahramanmaraş'ta başlıyor. Özsercan, bu şehre yaptığı bir gezide acı pul biberi tattı ve o günden sonra acıdan kopmadı. Yolculuktan yanında bir hatıra değil, bir alışkanlıkla döndü. Kahramanmaraş, kırmızı biberiyle tanınan bir il; Samsunlu esnaf ise o tadı kendi şehrine taşıyıp günlük hayatın her kaşığına, her bardağına yaydı. Bir kez denenen tat, 10 yıllık bir rutine dönüştü.
Rakamlara dökersek: Özsercan 37 yaşında, alışkanlığı yaklaşık 10 yıldır sürüyor; yani tanışma anı 27 yaşı civarına denk geliyor. 15 yıllık esnaflığının son on yılı biberle, ilk beş yılı ise bu alışkanlık olmadan geçmiş.
Çayına, suyuna ve tatlısına pul biberi nasıl katıyor?
Pul biber, zaten Türk sofrasının en yaygın baharatlarından; çorbanın, menemenin, pidenin, kebabın üstünde görmek olağan. Olağan olmayan, onu çayın ve suyun içine de atmak. Özsercan'a göre 10 yıldır acısız gün geçirmiyor; yani takvime vurursak yaklaşık 3.650 günlük bir seri. Listesi uzun: su, çorba, çay, tatlı ve yoğurt. En çok tatlıda sevdiğini söylüyor. Tatlıya biber fikri, tatlı-acı tezadını sevenlere tanıdık gelebilir; ama aynı biberin çaya ve suya uzanması alışılmış bir sofra düzeni değil. Geceleri yatmadan önce yoğurduna da biber koyuyor. Günde ne kadar tükettiği ise aktarılmadı; yani 'bir tutam mı, bir avuç mu' sorusu cevapsız kalıyor.
Çaya ve suya biber atılır mı, tadı nasıl oluyor?
Bu soruya net bir ölçü yok; iş damak tadına kalıyor. Çay, bilinen hâliyle şekerle ya da şekersiz içilir. Suya katılan biber ise içeceği ferahlatmak yerine yakıcı hâle getireceği için pek denenen bir şey değil. Özsercan'ın sofrasında bu kural tersine işliyor; çaya katılan biber orada istisna değil, standart. Eşinin akşamları bu kabı hazırlaması da evde bu düzenin oturduğunu gösteriyor.
Ailesi ve çevresi pul biber alışkanlığına ne diyor?
Eşi alışkanlığa zaman zaman ortak olmuş, bazen vazgeçmiş. Yine de akşam çayını şekerle ve pul biberle birlikte, küçük bir kapta servis etmeyi sürdürüyor. Dokuz yaşındaki oğlu ise babası gibi acı yemek istiyor, ama denediğinde acıyı çok bulup gözleri yaşarıyor. Çevresindekiler ilk gördüklerinde şaşırıyor; bazıları şaşkınlığın ardından kendisi de deneyip beğeniyor.
Pul biberin acısı nereden geliyor, bu alışkanlık sağlıklı mı?
Acıyı biberin içindeki kapsaisin maddesi verir ve ağızdaki yanma hissi buradan gelir. Acıyı söndürmek için genellikle süt ya da yoğurt önerilir; Özsercan ise yoğurduna da biber katıyor. Düzenli acı yiyenlerin zamanla daha çok acıya dayanabildiği genel olarak bilinen bir olgu; ama bunun sınırı kişiden kişiye değişiyor ve Özsercan'ın sofrasındaki miktarın neye denk geldiği belli değil. Anlatımda bir sağlık uzmanının görüşüne yer verilmedi; yani bu, herkese önerilen bir uygulama değil, bir kişinin kendi sofrasındaki tercihi.
Caner Özsercan'ın pul biber sofrası hakkında neler henüz bilinmiyor?
Anlatılanlarda boşluklar var. Özsercan'ın hangi işle uğraştığı, Samsun'un hangi semtinde yaşadığı ve günde ne kadar pul biber tükettiği aktarılmadı. Kahramanmaraş'ta tattığı biberin cinsi de belli değil; yani çaya ve suya hangi tür biberi kattığını bilmiyoruz.
