Somali Uzay Üssü İsrail'i ürküttü: Türkiye 2027'de kendi roketiyle fırlatma yapacak

Türkiye'nin Mogadişu Büyükelçisi Alper Aktaş'ın açıklaması, aylardır dış basında konuşulan iddiayı resmileştirdi: Somali Uzay Üssü'nden ilk uydu 2027 yılında fırlatılacak. Ankara'nın Hint Okyanusu kıyısında inşa ettirdiği ve stratejik önemi yüzünden "sır üs" diye anılan tesis, artık soyut bir proje değil, tarihi verilmiş somut bir hedef haline geldi.

Fırlatma üssünün yeri, başkent Mogadişu'nun yaklaşık 60-70 kilometre kuzeyindeki Warseikh (Varşeyh) kasabası. Hint Okyanusu kıyısında, ekvator çizgisine yakın bu konum roket fırlatmalarında ciddi yakıt tasarrufu sağlıyor ve daha ağır yüklerin yörüngeye taşınmasına imkân tanıyor; roket parçalarının güvenle okyanusa düşebilmesi de bölgenin bir başka avantajı.

Projenin hukuki temeli, Türkiye ile Somali arasında 2024'ün Şubat ayında Ankara'da imzalanan Savunma ve Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması'na dayanıyor; anlaşmaya dönemin Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler ile Somalili mevkidaşı Abdulkadir Muhammed Nur imza atmıştı. Savunma uzmanı Turan Oğuz, Aktaş'ın açıklamasını "ilk resmî teyit" olarak nitelendirip Warseikh devreye girdiğinde Türkiye'nin kendi roketiyle kendi uydusunu gönderme hedefinde önemli bir eşiği aşacağını söyledi.

"Bugün uydular farklı ülkelerdeki fırlatma merkezlerinden uzaya gönderiliyor. Bu durum takvim, maliyet ve operasyonel planlama açısından dışa bağımlılık oluşturuyor. Kendi fırlatma merkezimizin olması Türkiye'ye esneklik sağlayacak, savunma amaçlı uydular için stratejik avantaj oluşturabilir." — Turan Oğuz, savunma uzmanı

Somali Uzay Üssü ne işe yarayacak?

Warseikh yalnızca uydu fırlatma rampası olmayacak. Tesiste roket ve savunma sistemi testleri de yapılacak; ilk etapta küçük uydular, ileriki aşamada ise yüksek taşıma kapasiteli araçlar uzaya gönderilecek. Türkiye ayrıca Afrika ve Orta Doğu ülkelerine ticari fırlatma hizmeti sunmayı, böylece üssü gelir getiren bir altyapıya dönüştürmeyi planlıyor.

Türkiye neden Somali'yi seçti?

Cevap hem ekonomik hem stratejik: Ekvatora yakınlık roket başına yakıt maliyetini düşürüyor, fırlatma zincirinin tamamen Türkiye'nin kontrolünde olması ise -Oğuz'un ifadesiyle- takvim ve maliyet planlamasında dışa bağımlılığı ortadan kaldırıyor. TÜRKSOM'un 2017'den beri Mogadişu'da faal olduğu ve Türkiye'nin denizaşırı en büyük askerî tesisini burada işlettiği düşünülünce, Warseikh bu ortaklığın uzaya taşınmış hâli gibi duruyor.

Projeye dış basından da ilgi büyük. Fransız gazetesi Le Monde, üssün maliyetini yaklaşık 350 milyon dolar olarak hesapladı ve tesisin tamamlanmasıyla Türkiye'nin "kendi egemenliği altında bir uzay fırlatma sahasına sahip dünyadaki on üçüncü ülke" unvanını alacağını yazdı. Aynı analizde Ankara'nın bölgeyi güvenlik açısından da tahkim ettiği, Mogadişu yönetimine F-16 savaş uçağı, Patton tankı ve hava savunma sistemi sağladığı aktarıldı.

İsrail basınından Jerusalem Post ise daha iddialı bir çerçeve çizdi: Gazeteye göre tesis 2 bin kilometre menzilli sistemleri barındıracak şekilde tasarlandı ve bu menzil Orta Doğu'nun önemli bir bölümünü kapsıyor. Bu iddia tek kaynaklı; Türk veya Somalili yetkililerden menzil rakamına dair bir doğrulama gelmedi.

İnşaat hangi aşamada, ne zaman bitecek?

Eylül başında bölgeden sızan görüntülerde şantiyede 10'a yakın binanın çelik konstrüksiyonla yükseldiği, sahada çimento işleme ve beton üretim tesisinin kurulduğu görülüyor. Üssün güvenliğini başkentte konuşlu 3 adet F-16 ile bölgedeki savaş gemileri sağlıyor. Warseikh'in kuzeyindeki Wargadhi'de ise ayrı bir hava üssü inşa ediliyor; buraya Somali ordusuna ait Bayraktar TB2, AKINCI insansız hava araçları ve ATAK taarruz helikopterlerinin konuşlanması bekleniyor.

Türkiye'nin nihai hedefi, yerli SONDA roketleriyle iletişim ve istihbarat uydularını tamamen kendi imkânlarıyla yörüngeye göndermek. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın yürüttüğü Ay görevi planlarında da Somali'deki üssün kullanılması öngörülüyor; bu da Warseikh'i Türkiye'nin uzay programının yalnızca bir parçası değil, omurgası hâline getiriyor.