STM'nin avcı dronu TUNGA-X sahada gövde gösterisi yaptı: Düşman İHA'yı böyle avlıyor

STM, otonom savunma sistemlerinin son saha testi görüntülerini bugün saat 18.07'de X hesabından paylaştı. Videoda dört kabiliyet art arda geçiyor: tehdit İHA'lara karşı radar destekli imha kabiliyeti taşıyan avcı dron TUNGA-X, gözcü İHA TOGAN'ın akıllı yuva sistemi NEST ile entegrasyonu, TOGAN Mini'nin kendi akıllı yuvasıyla çalışması ve TOGAN'a takılan SpecDrone yükünün sinyal istihbaratı toplaması. Dron avcısı TUNGA-X, yerli anti drone sistemi olarak videonun en uzun bölümünü alıyor.

Görüntüler NEST'ten kalkan TOGAN ile açılıyor: yuvanın kapakları açılıyor, dron bir tarlanın üzerinden görüntü alıp yuvaya geri iniyor. İkinci bölümde katlanabilir TOGAN Mini kendi küçük akıllı yuvasından kalkıyor. Üçüncü bölümde TOGAN'a takılı SpecDrone yükü ve yer istasyonundaki spektrum analiz ekranı gösteriliyor. Son bölümde TUNGA-X lançersiz dikey kalkış yapıyor, HUD üzerinden sabit kanatlı bir hedef İHA'yı takip ediyor; ekrandaki mesafe 7,6 metreden 3 metreye düştüğü anda görüntü parazite dönüp kesiliyor. Patlama ya da parça görünmüyor; STM bunu radar destekli imha kabiliyeti olarak sunuyor.

TUNGA-X nedir?

TUNGA-X, STM'nin ürün sayfasında asimetrik tehditlere karşı otonom ve maliyet etkin bir anti-İHA çözümü olarak tanımlanıyor. Hedefi, düşük maliyetli ve tespiti zor düşman İHA unsurları. Döner kanatlı sistem lançer gerektirmeden dikey kalkıyor, manuel ve otonom modda kullanılabiliyor. Üreticiye göre dron hem tek kullanımlık (kamikaze) görev yapabiliyor hem de görev iptalinde döner kanadı sayesinde üsse dönebiliyor.

TUNGA-X hızı kaç km/saat, menzili ne kadar?

Şirketin kendi verilerine göre dron saatte azami 300 kilometre hızla uçabiliyor, seyir hızı saatte 150 kilometre. 1.500 metre irtifada menzili 25 kilometre, azami irtifası 5 bin metre. Havada kalış süresi 15 dakika, mühimmat ve harp başlığı dahil faydalı yükü 750 gram.

Avcı dron tehdit İHA'yı nasıl imha ediyor?

STM'nin anlattığı çalışma prensibine göre sistem İHA Tespit Radarı ile bütünleşik çalışıyor: radarın tespit ettiği tehdidin yaklaşma koridoru verileri gerçek zamanlı takip ediliyor, TUNGA-X uçuş boyunca güncellenen rota bilgisiyle hedefe yöneliyor. Son aşamada hedef, gündüz/gece gören EO/IR kamerayla görüntü işleme tabanlı otonom takiple doğrulanıyor. İmha için üç seçenek var: yaklaşma tapalı infilak, çarpma sensörü ya da manuel tetikleme. Radarın tespit mesafesi için STM sitesinde değer verilmiyor.

TOGAN İHA nedir, özellikleri neler?

TOGAN, STM'nin NEST bültenine göre 2022'den bu yana güvenlik güçlerinde görev yapan çok rotorlu mini gözcü İHA. Üreticinin verilerine göre 7 kilogram azami kalkış ağırlığıyla 45 dakika havada kalıyor, 3 eksenli stabilize EO/IR kamerası 30 kat optik zum yapıyor, menzili harici antenle 10 kilometre. GPS sinyali olmadan otonom uçuş sağlayan KERKES entegrasyonu geçen yıl temmuzda duyurulmuş, KERKES'li TOGAN'lar güvenlik güçlerine teslim edilmiş ve IDEF-2025'te sergilenmişti; KERKES, Savunma Sanayii Başkanlığı'nın 2022'de tamamlanan projesi.

TOGAN Mini nedir, standart TOGAN'dan farkı ne?

Videodaki TOGAN Mini, STM'nin sitesinde TOGAN-M adıyla ayrı bir ürün. Üreticinin verilerine göre kalkış ağırlığı kamera dahil 2.350 gram, uçuş süresi 30 dakika, seyir hızı saniyede 15 metre, haberleşme menzili 6.500 metre. Çift 4K EO ve termal kamera taşıyor, GNSS olmadan otonom kalkış-iniş yapabiliyor, sırt çantasında taşınıyor. İlk kez SAHA 2026'da tanıtıldı. Videodaki ekran yazısı "35+ dakika havada kalış" diyor; ürün sayfasında bu değer 30 dakika.

NEST akıllı yuva sistemi nedir, nasıl çalışır?

NEST, TOGAN için tasarlanmış drone yuvası, yani akıllı yuva sistemi. STM'nin basın bültenine göre 400 kilogramlık yuva tek İHA barındırıyor; insan müdahalesi olmadan otonom kalkış, iniş ve şarj döngüsü kurarak 7/24 kesintisiz operasyon sağlıyor, şarj süresi 35 dakika. Yuvada rüzgâr, yağış, sıcaklık ve nem sensörleri ile dış kamera bulunuyor; TOGAN santimetre hassasiyetinde inişle yuvaya dönüyor. STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, sistemin enerji sahaları, boru hatları ve sınır güvenliğinde kullanılabileceğini açıklamıştı.

SpecDrone nedir, sinyal istihbaratı ne demek?

Videodaki dördüncü kabiliyet, TOGAN'a takılan SpecDrone sinyal istihbaratı yükü. Sinyal istihbaratı, elektromanyetik yayınları toplayıp kaynağını tanımlama işi. STM'nin sitesinde SpecDrone için ayrı bir ürün sayfası ya da teknik değer bulunmuyor; şirketin videosundaki ekran yazısında yük için üç özellik sıralanıyor: spektrum farkındalığı, otonom geniş bant sinyal kestirimi ve sinyal kimliklendirme. STM'nin 31 Ağustos'ta savunma basınına yansıyan açıklamasına göre yük telsiz, haberleşme ve karıştırıcı sinyallerini tespit ediyor.

TUNGA-X ile KARGU arasındaki fark nedir?

STM'nin ürün sayfasına göre KARGU taşınabilir bir vurucu İHA; sabit ya da hareketli kara hedeflerine dalarak vuruyor, 7,7 kilogram kalkış ağırlığıyla 30 dakika havada kalıyor, menzili 10 kilometre; STM'nin 7 Eylül tarihli bültenine göre dört kıtada 15'ten fazla ülkeye ihraç edildi. TUNGA-X ise hava hedefine, yani yaklaşan tehdit İHA'ya karşı önleyici. Kısacası KARGU yerdeki hedefe inen kamikaze İHA, TUNGA-X havadaki dronu avlayan avcı dron.

STM'nin otonom ailesinde başka ne var?

STM bu yıl kuruluşunun 35. yılını kutluyor ve 7 Eylül tarihli bültenine göre bu ay üç kıtada üç fuara katılıyor: Polonya'daki MSPO, Güney Afrika'daki AAD ve Azerbaycan'daki ADEX. Fuarlarda TUNGA-X, TOGAN, KARGU, KUZGUN sergileniyor. STM'nin 21 Mayıs açıklamasına göre EFES-2026 tatbikatında 20 KARGU'dan oluşan sürü tek operatörle, millî algoritmalarla, gerçek mühimmatla hedefleri vurdu; şirket bunu dünya savunma tarihinde bir ilk olarak nitelendiriyor. Videodaki kabiliyetlerin neredeyse aynısı 31 Ağustos'ta savunma basınına yansıyan, SSB koordinasyonundaki bir saha gösteriminde de sergilenmişti; bugünkü videonun o gösterime mi ait olduğunu STM açıklamadı.

STM paylaşım metnini "Geleceğin harp sahasını millî teknolojilerimizle şekillendiriyoruz" cümlesiyle bitirdi; şirket testlerin başarıyla sürdüğünü duyurdu.