Tekirdağ Hayrabolu'da aronya hasadı başladı. İlçenin Çıkrıkçı Mahallesi'nde 5 dönümlük bahçesine bu meyveyi diken 71 yaşındaki Rasim Demirbaş, bu yıl bahçesinden yaklaşık 2 ton aronya topluyor. Aynı günlerde Kayseri ve Balıkesir'den de aronya hasadı haberleri geldi. “Süper meyve” diye anılan aronya, 16 Ekim Cuma günü Google Türkiye'de son 24 saatin en çok aranan kelimeleri arasına girdi.
Aronya hasadı nerede başladı, kimler topluyor?
Hayrabolu bu işte yalnız değil. Kayseri'nin Tomarza ilçesinde 66 yaşındaki Bahri Erbay, 33 dönümlük bahçesindeki yaklaşık 10 bin aronya kökünden 40 ton rekolte bekliyor. Hasat 11 Ekim Pazar günü başladı, bir hafta sürecek; Şanlıurfa'dan gelen 25 işçi bahçede çalışıyor. Erbay aronyaya dört yıl önce, Almanya'da uçak mühendisi olarak çalışan kardeşi Selami Erbay'ın tavsiyesiyle başlamıştı. Balıkesir'in Balya ilçesinde ise Kayalar ve Değirmendere mahallelerindeki hasat etkinliğine 8 Ekim Perşembe günü Kaymakam Murathan Cebeci katıldı; üreticilere destek verip bereketli bir sezon diledi.
Rasim Demirbaş kimdir, aronya bahçesinden ne kadar ürün çıkıyor?
Rasim Demirbaş, Hayrabolu'nun Çıkrıkçı Mahallesi'nde aronya yetiştiren 71 yaşında bir üretici. Aronyaya ayırdığı alan 5 dönüm ve bu yıl bahçeden yaklaşık 2 ton meyve alınıyor; bu, dönüm başına kabaca 400 kilo ediyor. Ektiği üründen memnun olduğu, 5 dönümlük bahçenin kendisine yettiği de aktarıldı. Hayrabolu'daki hasat çiftlik değil, küçük bir bahçe ölçeğinde.
Aronya hasadı ne zaman, hangi aylarda toplanır?
Bu yılın haberlerine bakınca hasat Eylül sonundan Ekim ortasına yayılıyor: Konya'da Eylül sonunda, Balıkesir Balya'da 8 Ekim'de, Kayseri Tomarza'da 11 Ekim'de, Tekirdağ Hayrabolu'da 15 Ekim'de haber oldu. Yani aynı meyve bölgeye göre haftalar farkla toplanıyor. Ölçek farkı da rekoltede görülüyor: Hayrabolu'da 5 dönümden yaklaşık 2 ton, Tomarza'da 33 dönümden 40 ton bekleniyor.
Aronya nedir, neden “süper meyve” deniyor?
Aronya, Kuzey Amerika kökenli bir çalı bitkisinin koyu mor, neredeyse siyah renkli küçük meyvesi. Tadı ekşi ve buruk; bu yüzden çoğu kişi onu çiğ yemek yerine çayın içine katıyor ya da reçel, meyve suyu gibi işlenmiş halde tüketiyor. Türkiye'de ilk üretildiği yer olarak Yalova anılıyor; orada meyveye adanmış bir festival de düzenleniyor. “Süper meyve” adı, antioksidan içeriğinin yüksek olmasından geliyor. Yani bu bilimsel bir sınıflandırma değil, pazarda tutunan bir etiket.
Aronya hastalığı iyileştirir mi, tedavi yerine geçer mi?
Hayır. Aronya bir besin, ilaç değil. Antioksidan bakımından zengin olduğu için sağlıklı beslenmenin içinde anılıyor ama bir hastalığı tedavi ettiğine dair kanıtlanmış bir tıbbi bilgi yok. Kronik rahatsızlığı olanlar ve düzenli ilaç kullananlar, aronyayı kür gibi içmeye başlamadan önce doktoruna danışmalı. Kanser, şeker, tansiyon gibi hastalıklar için “şifa” vaat eden paylaşımlar ise bilimsel kaynak sayılmaz.
Üreticiler neden aronyaya yöneliyor?
Konya'da hububat tarımından aronyaya geçen üretici Tahsin Tosun'un hikâyesi, meyvenin alternatif ürün olarak seçildiğini gösteriyor; Tosun Eylül sonunda bahçesindeki küçük meyveleri tek tek topluyordu. Şanlıurfa'dan da 14 Ekim'de benzer bir haber geldi: oradaki bir üretici aronyayı yöre halkına tanıtmak ve vatandaşı bilinçlendirmek istiyor. Aronya bugün Tekirdağ'dan Konya'ya, Kayseri'den Balıkesir'e kadar birbirinden uzak bölgelerde yetiştiriliyor.
