Erzurum'un Oltu ilçesine bağlı Toprakkale'de yaşayan 28 yaşındaki İsmail Akkaş, sosyal medyada artık Tekno Çoban diye anılıyor. Çocukluğundan beri dededen kalma küçükbaş hayvancılığı sürdüren Akkaş, sürünün peşinde dağ tepe koşmak yerine cebinden çıkardığı küçük bir dronu havalandırıyor. Sarp kayalıklara tırmanan keçiler bu cihaz sayesinde tek tuşla sürünün içine dönüyor; çoban ise çayını yudumlayarak olup biteni ekrandan izliyor.
Fikrin çıkış noktası bir kuş. Akkaş, otlakta hayvanların üstünde dolanan bir saksağanın sürüyü nasıl hareket ettirdiğini fark edince aynı işi bir dronun da yapabileceğini düşünmüş. Deneme tutunca günlük hayatından kesitleri paylaşmaya başladı; kayalıktaki keçilerin havadan indirildiği videolar kısa sürede yayıldı ve "Tekno Çoban" lakabı böyle doğdu. Görüntüler 13 Eylül'de İhlas Haber Ajansı tarafından servis edildi, ertesi sabah ulusal basının yaşam sayfalarını doldurdu.
Tekno Çoban kimdir?
İsmail Akkaş, yaklaşık 8 yıldır evli, 2 çocuk babası bir köylü. İşi ata mesleği olan koyunculuk ve keçicilik. Geleneksel çobanlığı bırakmadı, yalnızca elindeki aleti değiştirdi. İHA'ya konuşan Akkaş, köyde hayvancılığın ne kadar çetin olduğunu anlatırken eskiden demlediği çayı bile rahat içemediğini, davar dağıldıkça peşinden gidip yeniden toplamak zorunda kaldığını söylüyor.
"Eskiden saatlerce koştururdum, şimdi oturduğum yerden çayımı içerken davarı kontrol ediyorum." — İsmail Akkaş (İHA)
Drone ile çobanlık nasıl yapılıyor?
Yöntem sanıldığından basit. Keçiler taş yuvarlanan, insanın tırmanmasının imkânsız olduğu kayalıklara çıktığında Akkaş dronu kaldırıyor. Cihazın sesi ve hareketi hayvanları aşağı yönlendiriyor, sürü yeniden bir araya geliyor. Akkaş bu sayede ne hayatını tehlikeye atıyor ne de kilometrelerce yürüyor; akşama kadar oturduğu yerden dronla sürüyü döndürdüğünü anlatıyor.
| Durum | Eski yöntem | Dronla |
|---|---|---|
| Keçi kayalığa çıkınca | Çoban tırmanır, taş yuvarlanma riski | Dron kalkar, tek tuşla sürüye katılır |
| Günlük tempo | Saatlerce koşturma | Oturduğu yerden ekran başı |
| Sürü dağılınca | Peşinden gidip toplama | Havadan yönlendirme |
| Dizler | Menisküs yırtığı, ameliyat önerisi | Ağrının geçtiğini söylüyor |
Dron menisküs yırtığını nasıl geçirdi?
Yıllarca engebeli arazide koşturmanın faturası dizlere çıkmış. Akkaş'ın anlatımına göre her iki dizinde ileri derecede menisküs yırtığı vardı ve doktorlar tek çare olarak ameliyatı gösteriyordu. Dronla çalışmaya başlayıp yürüme temposunu düşürünce ağrıların kesildiğini, ameliyata gerek kalmadığını söylüyor. Bu ifade çobanın kendi beyanı; sağlık durumuna ilişkin bir hekim açıklaması yok.
"Teknolojiye küsen geleceğine küser." — İsmail Akkaş (İHA)
Akkaş'ın meslektaşlarına mesajı net: Teknolojiyi işine göre kullanan zararını değil faydasını görür. Espriyi de elden bırakmıyor; izleyenlerden "maşallah" demelerini istiyor, aksi hâlde dronun da kurtarmayacağını, ayaklarının yeniden kötüleşeceğini söylüyor. Erzurum Oltu'nun dik kayalıklarında dronla sürü güden bu genç çoban, kırsalda teknolojinin nasıl gündelik bir alete dönüştüğünün en somut örneklerinden biri hâline geldi.
