Türk Hava Yolları (THY), AJet ve Pegasus, Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'ın havacılık sektörüne yönelik yaptırımlarını genişletmesinin ardından İran'a yönelik tüm seferlerini durdurdu. Üç şirketin de rezervasyon sistemlerinde İran uçuşları Mart 2027'ye kadar görünmüyor.
ABD'nin İran'a hava yolu yaptırımı ne zaman yürürlüğe girdi?
ABD Hazine Bakanlığı 8 Eylül'de İran'da faaliyet gösteren 27 hava yolu şirketini ve bunlarla iş yapan onlarca aracı şirket ile kişiyi yaptırım listesine ekledi. Aynı kararla, yabancı hava yollarının Amerikan menşeli parça taşıyan uçaklarla İran'a geçici giriş yapmasına izin veren lisans askıya alındı; bu adım Airbus uçaklarını da kapsam içine aldı, çünkü Airbus'ların önemli bir kısmı ABD üretimi parça içeriyor. Hazine Bakanı Scott Bessent, İran hava yollarının tüm dünya genelindeki operasyonlarının 23 Eylül itibarıyla durdurulacağını açıkladı.
THY, AJet ve Pegasus İran seferlerini ne zaman durdurdu?
Üç Türk hava yolu şirketi, yaptırımların ağırlığı netleşince 21 Eylül itibarıyla İran'a gidiş-dönüş tüm seferlerini iptal etti. THY ve AJet'in satış sistemlerinde Mart 2027'ye kadar İran uçuşu bulunmuyor; Pegasus ise Tahran seferini rezervasyon ekranından tamamen kaldırdı. Konuya yakın bir kaynak, İran International'a yaptığı açıklamada Hazine Bakanlığı'nın yaptırımlarının şirketleri seferleri durdurmaya mecbur bırakacak kadar ağır olduğunu söyledi. Katar Havayolları, Emirates ve Lufthansa gibi başka uluslararası şirketler de aynı dönemde İran seferlerini askıya aldı.
THY, AJet ve Pegasus İran seferlerine ne zaman dönecek?
Şirket yetkilileri, Mart 2027 tarihinin kesin bir dönüş garantisi taşımadığını belirtiyor. THY'ye yakın bir yetkili, İran International'a "Mart 2027'den sonra bile seferlerin yeniden başlayacağının garantisi yok" dedi. Yani üç şirket için de İran hattı şimdilik süresiz olarak kapalı sayılıyor.
| Şirket | Durum | Sistemde görünen tarih |
|---|---|---|
| Türk Hava Yolları | Tüm İran seferleri iptal | Mart 2027'ye kadar yok |
| AJet | Tüm İran seferleri iptal | Mart 2027'ye kadar yok |
| Pegasus | Tahran seferi kaldırıldı | Rezervasyona kapalı |
Mahan Air'in Türkiye seferleri de durdu mu?
Evet. İran'ın özel hava yolu şirketi Mahan Air, İstanbul ve Ankara seferlerini 21 Eylül'den itibaren durduracağını 18 Eylül'de duyurmuştu; iki hat üzerindeki son karşılıklı seferler 20 Eylül'de yapıldı. Kararın, Türkiye Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün İran hava yollarına yönelik uygulamasıyla bağlantılı olarak alındığı bildirildi. Benzer bir adım komşu Irak'tan da geldi; Irak hükümet yetkilileri, İran hava yollarının uçuşlarını durdurma kararı aldıklarını doğruladı.
Uçak yoksa İran'a nasıl gidilip geliniyor?
Uçak seferleri kesilince binlerce yolcu kara sınır kapılarına yöneldi. Türkiye ile İran arasındaki Bazargan ve Razi sınır kapılarında, bir de Ermenistan'ın başkenti Erivan güzergahında yoğun araç kuyrukları oluştu. İran'dan Türkiye'ye giden otobüs biletlerinin karaborsada normal fiyatının dört katına satıldığı bildiriliyor. Çin, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne sınırlı sayıda uçuş sürerken, Azerbaycan güvenlik gerekçesiyle kara sınırını İranlı yolculara kapalı tutuyor.
Bessent'in "dolar sistemi" tehdidi ne anlama geliyor?
Bessent, yaptırımlara uymayan havalimanı işletmecilerini ve şirketleri açıkça uyardı: "İniş yaparlarsa onlara yakıt veremezsiniz, yer hizmeti sağlayamazsınız, bilet satamazsınız; aksi halde dolar sisteminden çıkarılırsınız." Bu ifade, ABD doları üzerinden işlem yapan hiçbir bankanın veya şirketin yaptırımlı İran hava yollarıyla iş ilişkisine giremeyeceği anlamına geliyor. Hazine, bu yaptırım dalgasını 24 Ağustos'ta başlattığı sıkılaştırma politikasının devamı olarak sunuyor ve Ata, Kish Air, Qeshm Air, Aseman ile Fly Persia gibi İran şirketlerini de listeye ekledi.
Yaptırımların gerekçesi olarak ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın sivil havacılık filosunun silah ve personel taşımacılığında kullanıldığı iddiasını öne sürüyor. Tahran yönetimi bu iddiaya karşı henüz resmi bir açıklama yapmadı.
