TOKİ kiralık konut başvuru ekranı açıldı: 1.071 daire, 10 bin liradan kira, 12 gün süre — kim başvurabilir, kim kapıdan döner?

İstanbul'da TOKİ kiralık konut başvuru dönemi bu sabah fiilen açıldı. On iki ilçeye dağılan 1.071 kiralık daire için e-Devlet başvuruları 14 Eylül itibarıyla alınmaya başlandı; kapı 25 Eylül Cuma akşamı kapanacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ilk etap için başvuruların bugün başladığını duyurdu. Başvuru ücretsiz ve yalnızca e-Devlet'ten yapılıyor; şartları sağlayanlar arasında ekimde noter huzurunda kura çekilecek, daireler yine ekim ayında teslim edilecek. Türkiye'de ilk kez uygulanan kiralık sosyal konut modelinde İstanbul için toplam hedef 15 bin daire.

İstanbul Post'un saat 09.35'te yaptığı kontrolde e-Devlet'teki "Konut / İş Yeri Başvurusu" hizmet sayfası sorunsuz açılıyor ve doğrudan kimlik doğrulama ekranına yönlendiriyordu; bekleme odası ya da bakım uyarısı görünmüyordu. İlk gün başvuru sayısına ilişkin resmî bir rakam bu saat itibarıyla açıklanmadı. Bakan Kurum dün akşam Ataşehir'de kiraya verilecek dairelerin içini kamerayla gezdirmiş, "İstanbul'da kiralık konutlarımız için yarın başvuruları almaya başlıyoruz" demişti.

TOKİ kiralık konut başvurusu e-Devlet'te nereden yapılıyor?

Başka bir kanal yok: ne banka, ne TOKİ ofisi, ne belediye. Vatandaş turkiye.gov.tr'ye kimliğiyle giriş yapıp Toplu Konut İdaresi Başkanlığı hizmetleri altındaki "Konut / İş Yeri Başvurusu" menüsüne giriyor. Ekranda dört ilçe grubundan biri ve üç kategoriden biri seçiliyor; seçim yapıldıktan sonra grup değiştirilemiyor, aynı haneden yapılan ikinci başvuru iptal ediliyor. Yaş, vatandaşlık, ikamet, tapu ve gelir beyanları MERNİS, TAKBİS ve SGK kayıtlarıyla sistem tarafından çapraz kontrol ediliyor; eksik ya da yanlış beyan kurada çıkılsa bile tahsisin iptaline yol açıyor. Projenin ilçe listesi, kira tablosu ve grup bazlı bilgilendirme formları TOKİ'nin talep.toki.gov.tr/tahsisprojesi sayfasında yayımda.

Kimler başvurabilir, hangi şartlar aranıyor?

TOKİ'nin bilgilendirme formunda sıralanan şartlar şöyle:

• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak ve başvuru tarihinde 18 yaşını doldurmuş olmak.
• Evli olmak. Başvuru döneminin sonunda 65 yaşını doldurmuş olanlardan evlilik şartı istenmiyor.
• En az 1 yıldır kesintisiz İstanbul'da oturmak. İl dışından başvuru alınmıyor; İstanbul'da oturan herkes dört gruptan istediğine başvurabiliyor, o ilçede ikamet şartı yok.
• Kendisinin ya da eşinin adına Türkiye'de tapuya kayıtlı bağımsız konut olmaması; son 5 yıl içinde konut alıp satmamış, devretmemiş olmak.
• Daha önce TOKİ ile konut sözleşmesi imzalamamış, sosyal konut ya da İlk Evim Arsa projelerinde asil veya yedek hak sahibi olmamış olmak.
• Son 12 ayın aylık ortalama hane net gelirinin 100 bin lirayı geçmemesi.

Kategori, hangi tip daireye başvurulabileceğini belirliyor. Genç evli aileler (başvuru sahibi 18-30 yaş; TOKİ'nin notuna göre 14 Eylül 1996'dan sonra doğanlar) 1+1 ya da 2+1'e, velayetinde 18 yaş altı en az iki çocuk bulunan iki ve daha fazla çocuklu aileler 2+1, 3+1 ya da 4+1'e, diğer aileler ise 1+1 ya da 2+1'e başvurabiliyor. Kiracı ev satın alırsa, konutu boş bırakırsa, üçüncü kişiye kiralarsa ya da ticari amaçla kullanırsa sözleşme feshediliyor.

Kira bedelleri ne kadar, hangi ilçede kaç daire var?

Bedeller KDV dahil; 2+1 ve 3+1'de kesin rakam dairenin katına ve büyüklüğüne göre aralık içinde belirleniyor. 4+1 yalnızca Maltepe-Tuzla-Kartal grubunda, Arnavutköy'de ise 1+1 bulunmuyor.

Ataşehir'deki 96 dairenin 21'i 1+1, 75'i 2+1; Maltepe'deki 235 dairenin 137'si 2+1, 80'i 1+1, 15'i 4+1. Gaziosmanpaşa'daki 289 dairenin büyük bölümü 2+1 ve 3+1'den oluşuyor.

Kura ne zaman çekilecek, evler ne zaman teslim edilecek?

Başvurular 25 Eylül'de kapandıktan sonra sistem elemeyi yapacak, şartları taşıyanlar için ekim ayında noter huzurunda kura çekilecek; kesin gün ayrıca duyurulacak. Sonuçlar e-Devlet'te ilan edilecek, kazananlara SMS gidecek; posta yoluyla tebligat yok. Kurada çıkanların maaş bordrosu ve tarihçeli yerleşim yeri belgesi Emlak Yönetim A.Ş. tarafından fiziki olarak incelendikten sonra TOKİ ile tahsis sözleşmesi imzalanacak. Sözleşme öncesi bir aylık kira tutarında teminat alınıyor; üç yılın sonunda borç ve hasar yoksa güncel bedel üzerinden geri ödeniyor.

Teslimler de ekimde başlayacak. İlk kira, teslimi izleyen ayın 20'sinde ödenecek. Teslimden itibaren 12 ay boyunca zam yok; artış, sonraki ocak ayında TÜİK'in 12 aylık ortalama TÜFE oranıyla yapılacak. Genç evli ailelerden bu sürede çocuk sahibi olanlara üç yıl boyunca hiç zam uygulanmayacak. Aidat, ısınma ve enerji giderleri kiracıya ait. Tahsis süresi en fazla 3 yıl; uzatma yok, sürenin sonunda daire boşaltılıyor ve yeni hak sahipleri yine kurayla belirleniyor.