ABD Başkanı Donald Trump, New York ve New Jersey'den gelen Hasidik Yahudi cemaatlerinin en üst düzey dinî liderlerini Beyaz Saray'da kabul etti. Bu ölçekte bir Hasidik heyetin Beyaz Saray'da ağırlanması 1979'dan bu yana, yani 47 yıl sonra ilk kez gerçekleşti.
Görüşme nasıl geçti?
Heyet önce Roosevelt Odası'nda Başkan Yardımcısı JD Vance ile görüştü, ardından Oval Ofis'e geçti. Trump'la yapılan bölüm yaklaşık 30 dakika sürdü ve basına kapalıydı. Heyet aynı gün Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile de bir araya geldi.
Kimler katıldı?
Katılanlar arasında Kiryas Joel'den Haham Aharon Teitelbaum, Williamsburg'dan Haham Zalman Leib Teitelbaum ve Haham Benzion Halberstam (Bobov) vardı. ABD tarafından Trump ve Vance'in yanı sıra Jared Kushner ve Temsilciler Meclisi üyesi Mike Lawler masadaydı.
Görüşmenin en çok konuşulan anı neydi?
Satmar hareketinin iki rakip liderinin aynı masada oturması. Kardeş olan Aharon ve Zalman Leib Teitelbaum, 2006'da babaları Haham Moshe Teitelbaum'un ölümünün ardından çıkan veraset kavgasıyla hareketi ikiye bölmüştü. Yaklaşık 20 yıl sonra ilk kez aynı ortamda göründüler.
Trump'a ne sunuldu?
Aharon Teitelbaum, Trump'a bir mektup verdi. Mektupta İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun ve siyasi Siyonistlerin bütün Yahudileri temsil etmediği ifade edildi. Satmar hareketi anti-Siyonist bir çizgide duruyor: Mesih gelmeden bir Yahudi devleti kurulmasının Yahudi hukukuna aykırı olduğunu savunuyor.
Masada hangi konular vardı?
- Kalabalık ailelerin konut sıkıntısı ve kamu konut yardımı
- Üçten fazla çocuklu aileler için vergi kredisinin genişletilmesi
- Okul seçme hakkı ve orta sınıf vergi indirimi
- İsrail'deki Haredi askerlik krizi — hahamlar Trump'tan askere gitmeye karşı çıkan yeşiva öğrencilerinin tarafını tutmasını istedi
1979'da ne olmuştu?
Aralık 1979'da Başkan Jimmy Carter, Oval Ofis'te 25 dakika boyunca dönemin Satmar, Bobov ve Vizhnitz rebbelerini kabul etmişti. Aradan geçen 47 yılda bu ölçekte bir buluşma tekrarlanmadı.
Tepki geldi mi?
İki taraftan da. Trump'a yakın isimlerden Laura Loomer, Beyaz Saray'ın "İsrail karşıtı hahamlara" zemin hazırladığını savundu. Demokrat tarafta ise Jewish Democratic Council of America'dan Halie Soifer, Trump'ın Yahudi liderlerin "çok küçük ve temsil gücü olmayan" bir kesimini ağırladığını söyledi. Satmar merkezi eleştirilere, Kiryas Joel'in son iki başkanlık seçiminde Trump'a ülkedeki diğer bütün Yahudi cemaatlerinden daha yüksek oranda oy verdiğini hatırlatarak karşılık verdi.
Zamanlaması neden önemli?
Görüşme Roş Aşana öncesine denk getirildi. Yahudi yeni yılı 11 Eylül akşamı başlıyor.
