Beyaz Saray'da basın toplantısı düzenleyen ABD Başkanı Donald Trump, İran konusunda dikkat çeken bir çıkış yaptı: "Bu savaşı çok yakında kazanacağız ve her şey sona erecek, benzin fiyatları da ciddi şekilde düşecek" dedi. Ancak Trump'ın bu iyimser tablosunun perde arkasında, aynı saatlerde New York'ta yaşanan bir diplomasi trafiği vardı.
Trump açıklamasını yaparken bir yandan da Çin lideri Şi Cinping ile yaptığı görüşmeyi "10 üzerinden 12" diye puanladı, İngiltere'nin İran bağlantılı gözaltılarda tutukluları serbest bırakma kararına şaşırdığını söyledi. Peki Trump İran konusunda asıl neyi kastediyordu ve New York'taki masada gerçekte ne konuşuldu?
Trump'ın benzin fiyatları açıklamasının arkasında ne var?
Trump'ın "benzin fiyatları düşecek" sözü tek başına havada kalan bir vaat değil; ABD yönetimi, İran ile süren gerginliğin petrol piyasaları üzerindeki baskısını azaltacak bir sonucun yakın olduğu mesajını vermeye çalışıyor. Ancak Trump bu iyimserliğin kaynağını basın toplantısında ayrıntılandırmadı; asıl gelişme birkaç saat sonra New York'tan geldi.
İran ile ABD New York'ta neden bir araya geldi?
ABD ve İran'ın üst düzey heyetleri, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu haftasında New York'ta yaklaşık üç saat süren bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmeye İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile ABD'nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff katıldı. Trump, bu görüşme için "Toplantı çok iyi geçti" değerlendirmesini yaptı. Daha önce İran'ın sunduğu bir ateşkes teklifini reddettiğini açıklayan Trump, bu hafta İran ile yeni görüşmeler beklediğini de sözlerine ekledi: "Bu hafta İran ile daha fazla görüşme bekliyorum. Anlaşma yapmak istiyorlar ama benim istediğim anlaşma bu değil."
Axios'un Körfez zirvesi iddiası ne diyor?
ABD merkezli Axios'un üç kaynağa dayandırdığı habere göre Trump'ın, BM Genel Kurulu sırasında Körfez ülkelerinin liderleriyle de bir araya gelerek İran savaşı sonrası dönemi masaya yatırması bekleniyor. Bu iddia henüz Beyaz Saray tarafından ayrıntılı biçimde teyit edilmedi; dolayısıyla Körfez zirvesiyle ilgili bilgiler şimdilik iddia edildi kipinde okunmalı.
Erakçi arabulucularla neden görüşecek?
Trump'ın teklifi reddettiği yönündeki açıklamalarına rağmen İran tarafı diplomatik kanalı kapatmadı. Erakçi, NBC'ye yaptığı açıklamada "Sayın Trump'ın bu anlaşmayı reddettiğini duymuş olsak da, arabulucular aracılığıyla resmi bir yanıt iletilmesini bekliyoruz" dedi. Bu sözler, İran'ın müzakere masasından kalkmadığının ve arabulucularla temasın süreceğinin açık işareti olarak değerlendiriliyor.
Gelinen noktada Trump İran cephesinde hem sert bir zafer söylemi hem de kapalı kapılar ardında süren yoğun bir diplomasi trafiği aynı anda ilerliyor. New York'taki görüşmenin somut bir ateşkes ya da anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceği ise önümüzdeki günlerde Washington ve Tahran'dan gelecek resmi açıklamalarla netleşecek.
