New York'taki Türkevi'nde bu sabah saatlerinde peş peşe imzalar atıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için bulunduğu şehirde, aynı gün içinde hem enerji hem ticaret masasında Türkiye ile ABD arasında yeni bir sayfa açıldı; kalemler önce reaktör tasarımları için, ardından da iki ülke arasındaki ticaret hedefi için kağıda düştü.
Türkiye ile ABD arasında nükleer enerji görüşmeleri nasıl başlamıştı?
Bugünkü imzanın temeli aslında bir yıl önce atılmıştı. Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump, 25 Eylül 2025'te Beyaz Saray'da bir araya geldiğinde iki ülke arasında Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı imzalanmış, taraflar bu alanda somut adımlar atma sözü vermişti. New York'ta bugün atılan imza, o mutabakatın masadan sahaya inen ilk çıktısı olarak öne çıkıyor.
New York Türkevi'nde imzalanan nükleer enerji anlaşmasının kapsamı ne?
Türkevi'ndeki törende imzayı, Türkiye Nükleer Enerji Anonim Şirketi (TÜNAŞ) Genel Müdürü Necati Yamaç ile ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA) Direktör Yardımcısı Thomas Hardy attı; törene Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar eşlik etti.
Anlaşma kapsamında ABD'li 4 şirketin küçük modüler reaktör (SMR) tasarımları ile yine ABD'li şirketlere ait 5 farklı 4. nesil reaktör tasarımı; teknik, ekonomik, mevzuat ve lisanslama açısından mercek altına alınacak. Çalışmanın 2 milyon dolarlık bütçesini USTDA karşılayacak ve değerlendirme süreci en az 1 yıl sürecek.
Türkiye-ABD ticaretinde hedeflenen rakam kaç dolara ulaştı?
Aynı gün New Jersey'de düzenlenen "Business Awards" programında sahneye çıkan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, iki ülke arasındaki ticarette çıtanın çok daha yükseğe konduğunu açıkladı: iki ülke cumhurbaşkanları düzeyinde belirlenen hedef, ticaret hacmini 100 milyar dolara çıkarmak.
| Gösterge | Rakam |
|---|---|
| 2025 toplam ticaret hacmi | 38,6 milyar dolar |
| 2026 Ocak-Ağustos ticaret hacmi | 28,4 milyar dolar |
| Hedeflenen ticaret hacmi | 100 milyar dolar |
| Türk şirketlerinin ABD'deki yatırımı | 14,9 milyar dolar |
| ABD'nin Türkiye'deki doğrudan yatırımı | 16,5 milyar dolar |
Bolat, yatırım tarafındaki tabloyu da paylaştı: Türk şirketlerinin ABD'deki yatırımları 14,9 milyar dolara, ABD'den Türkiye'ye gelen doğrudan yatırımlar ise 16,5 milyar dolara ulaşmış durumda; Türkiye'de faaliyet gösteren ABD sermayeli şirket sayısı da 2.300'ü geçmiş bulunuyor.
Erdoğan'ın New York temaslarının bugün bir imza ve bir hedef rakamla sonuçlanması, Genel Kurul haftasının yoğun diplomasi trafiğine enerji ve ticaret cephesinden yeni bir başlık daha ekledi. Enerjiden ticarete uzanan bu adımların önümüzdeki aylarda hangi somut projelere dönüşeceği ise şimdiden merak konusu.
