Bir şirketin 50 bin çalışanını çıkaracağını açıklaması normalde kötü haberdir. Volkswagen'de öyle olmadı. Karar duyulur duyulmaz hisse borsada yüzde 7,27 yükseldi. Volkswagen o gün Stoxx 600'ün en çok kazandıranı oldu, 11 haftanın zirvesini gördü. Fabrikada işini kaybedecek olanla, ekranda kâr eden aynı cümlenin iki ucunda duruyor.
Karar tam olarak ne?
Yönetim kurulunun hazırladığı ve denetim kurulunun oybirliğiyle kabul ettiği "Gelecek Planı", dünya genelinde 50 bin kişilik ilave istihdam azaltımı öngörüyor. Alman basınına göre toplam küçülme 100 bine kadar çıkabilir.
Bu kaç kişiye denk geliyor?
Volkswagen'in dünya çapında yaklaşık 650 bin çalışanı var. 50 bin, bu kadronun yüzde 8'i demek. Bir önceki daraltma dalgası da hesaba katıldığında şirket, personelinin altıda birini elinden çıkarmış olacak.
Gerekçe ne?
Şirket üç başlık sayıyor: küresel rekabetin sertleşmesi, talebin değişmesi ve otomotivdeki teknolojik dönüşüm. Açık söylenmeyen kısım rakamlarda: Çin pazarındaki gerileme, Almanya'nın yüksek maliyetleri, kapasitesinin altında çalışan fabrikalar. Yılın ilk yarısında vergi sonrası kâr yüzde 30 eridi.
CEO ne dedi?
Oliver Blume kararı "şirketin geleceği için çok güçlü bir sinyal" diye tanımladı; markaları "daha çekici, daha güçlü ve daha rekabetçi" kılmak için yüz milyarlarca euro yatırım yapılacağını söyledi.
Sadece işten çıkarma mı var?
Hayır. Plan model çeşidini kısmayı ve sanayi ayak izini küçültmeyi de içeriyor: 2035'e kadar araç portföyü yarıya indirilecek. 2027-2031 arasında yatırım ve Ar-Ge için ayrılan bütçe 135 milyar euro.
Hisse gerçekten yükseldi mi?
Evet, Alman finans kaynakları da doğruluyor. Karar 3 Eylül Perşembe akşamı çıktı; kapanış sonrası Tradegate işlemlerinde hisse yüzde 7,27 artışla 79,34 euroya çıktı. Cuma günü Frankfurt seansında yükseliş yüzde 6,9'a ulaştı, kâğıt 81,65 euro gördü. Volkswagen o gün Stoxx 600 endeksinin en çok kazandıranı oldu; hisse 11 haftanın zirvesinde. Alman basını haberi doğrudan "VW hissesinde sıçrama" başlığıyla verdi.
Peki neden yükseldi?
Borsanın okuduğu şey insan değil, maliyet tablosu. Yatırımcı için 50 bin kişilik kadro, yıllık milyarlarca euroluk sabit gider demek. O gider silinince kâr marjı büyüyor. İşçinin faciası, tablonun sağ alt köşesinde iyileşme olarak görünüyor.
Hangi fabrikalar tehlikede?
Dört tesis için "alternatif kullanım" araştırılıyor: Emden, Zwickau, Hannover ve Neckarsulm. Gerekçe açık yazılmış: bu fabrikalara 2031 ve 2034'ten itibaren rekabetçi bir devam üretimi garanti edilemiyor. Şirketin 89 yıllık tarihindeki en kapsamlı yeniden yapılanma bu.
Hedef ne?
2030'a kadar yüzde 8-10 faaliyet kâr marjı. Model sayısı 2035'e kadar yarıya, ürün karmaşıklığı yüzde 75 azaltılacak. Yatırımcıyı asıl ikna eden de bu netlik oldu: oybirliğiyle onay, sendikayla uzlaşma ve tarih verilmiş bir kârlılık haritası.
Fabrikada durum ne?
Alman işçi sendikaları küçülme planına karşı ilk dalgadan bu yana meydanda. Wolfsburg ve Saksonya'daki tesislerin önünde toplanan binlerce çalışan, kırmızı sendika bayraklarıyla üretimin ve istihdamın Almanya'da kalmasını istedi. Bu kararla birlikte o kalabalığın yeniden sokağa çıkması bekleniyor.
