ABD Başkanı Donald Trump, Çin ziyareti kapsamında önümüzdeki hafta Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile üçlü görüşme planlıyor. Beyaz Saray yetkililerinin verdiği bilgiye göre Trump'ın programında Filipinler de var. Ancak Trump'ın Çin ziyaretindeki üçlü masanın tarihi ve gündemi resmen açıklanmadı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise masa kurulmadan Trump'a seslendi ve aktarıldığına göre “lütfen sürprizler olmasın” dedi.
Trump'ın Çin ziyareti ne zaman, nerede olacak?
Bildirildiğine göre Trump önümüzdeki hafta önce Filipinler'e, ardından Çin'e gidecek. Trump'ın Çin ziyaretinin merkezinde, Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenecek APEC zirvesi var. Trump'ın Şi Cinping ile ikili görüşmesi perşembe günü, yani 19 Kasım öğleden sonra yapılacak. Üçlü görüşmenin aynı dönemde planlandığı aktarılıyor, ama saati ve yeri için Beyaz Saray'dan net bir açıklama gelmedi. Putin'in zirvedeki yerinin nasıl olacağı da ayrıntılı belirtilmedi.
Trump, Şi Cinping ve Putin ile üçlü görüşmede neyi konuşacak?
Bir Beyaz Saray sözcüsüne göre Trump'ın gündeminde nükleer silahların dünyada azaltılması, İran meselesi, ticaret ve ekonomik büyüme ile bölgesel güvenlik var. Nükleer silah başlığı, Trump'ın Çin ve Rusya'yı aynı masaya oturtma isteğini gösteriyor: üç ülke dünyanın en büyük nükleer cephaneliklerine sahip. Ukrayna'nın açık bir gündem maddesi olarak görüşmeye girip girmeyeceği ise belirtilmedi.
Merz neden “sürpriz olmasın” dedi?
Merz, 13 Kasım Cuma günü Dublin'deki Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinde Trump'a çağrı yaptı. Aktarıldığına göre Alman lider, Avrupa ve Ukrayna'nın bu sürecin dışında kalmamasını istedi ve “lütfen sürprizler olmasın” dedi. Merz'in endişesi, Trump ile Putin'in daha önce Alaska'nın Anchorage kentinde yaptığı görüşmenin bir benzerinin yaşanması. Avrupalılar masada olmadan Ukrayna'nın geleceğine dair bir düzenleme çıkmasından çekiniyor. Merz, Avrupa'nın Ukrayna'nın en büyük mali ve askerî destekçilerinden olduğunu hatırlattı.
Avrupa, Trump'ın Çin ziyareti sırasında masada kalabilecek mi?
Merz, Avrupa'nın çıkarlarını Almanya, İngiltere ve Fransa'dan oluşan E3 formatıyla temsil edeceğini savundu. Önümüzdeki haftalarda Avrupalı temsilcilerin de katılacağı barış görüşmeleri planlanıyor; bunların bir kısmının Abu Dabi'de yapılabileceği bildirildi. Almanya'nın bu görüşmelere katılacağı da belirtildi. Yani Avrupa, Trump'ın Çin ziyaretinde oluşacak üçlü görüşmenin dışında kalmamak için kendi hattını kurmaya çalışıyor.
Trump'ın Çin ziyareti Türkiye'yi nasıl etkiler?
Trump'ın Çin ziyaretinden çıkacak her karar, enerji fiyatlarından savaşların seyrine kadar geniş bir alana dokunabilir. İran ve nükleer silah başlıkları, Türkiye'nin de içinde olduğu Orta Doğu hattını doğrudan ilgilendiriyor. Ancak üçlü görüşmenin tarihi, yeri ve gündemi henüz netleşmedi. Ortada şimdilik bir Beyaz Saray planı ve bu plana dair Avrupa'nın açık uyarısı var.
