Orta Doğu'da yeniden büyük bir savaş ihtimali, İsrail'de yayımlanan iki habere dayanan bir saldırı iddiasıyla tekrar masada. Birinci habere göre Trump ile Netanyahu son haftalarda İran'a saldırıyı yoğun biçimde görüştü; ikincisine göre ise Washington, İsrail'den İran'a tek başına vurmasını istedi. İki bilgi de isimleri açıklanmayan kaynaklara dayanıyor ve ABD ya da İsrail yönetiminden bir doğrulama gelmedi.
İran'a saldırı iddiası tam olarak ne?
İlk iddiaya göre isimleri açıklanmayan üst düzey İsrailli güvenlik yetkilileri, Trump ile Netanyahu'nun İran'a olası saldırıları son haftalarda yoğun biçimde görüştüğünü söylüyor. Bu yetkililere göre henüz nihai bir karar yok. İsrail ordusunun üç senaryoya hazırlandığı aktarılıyor: tek başına saldırı, ABD ile ortak saldırı ve İran'dan gelecek bir saldırıya karşılık verme. Orduda, ABD'nin İran'a saldırıları er ya da geç yeniden başlatacağı yönünde bir değerlendirme olduğu da öne sürüldü.
Washington İsrail'den neden tek başına saldırmasını istiyor?
İkinci iddiaya göre son iki haftadır süren görüşmelerde ABD, savaşın yeniden alevlenmesini istemediği için İsrail'den bağımsız bir harekât bekledi. Talep, ortak ya da doğrudan Amerikan saldırısı değil, yalnızca İsrail'in tek başına vurması üzerine kuruluydu. Gerekçe olarak İran'ın insansız hava aracı ve balistik füze kapasitesini hızla onarması gösterildi. Aynı iddiada, saldırının ABD ara seçimlerinden önce Trump'a zarar verebileceği, İsrail seçiminde ise Netanyahu'ya yarayabileceği hesabı yapıldığı öne sürülüyor. Talebin şimdilik askıya alındığı belirtiliyor.
İsrail ve ABD seçimleri bu saldırı iddiasının neresinde?
İsrail'de seçim 27 Ekim'de, ABD'de ara seçim 3 Kasım'da yapılacak. İsrailli yetkililer, seçimlerden önce İran'a saldırı ihtimalinin düşük olduğunu söylüyor. Yani iddialar, saldırı kararının iki ülkenin sandık takvimiyle birlikte tartıldığı yönünde.
İran, Trump'ın Los Angeles ve San Diego senaryosuna ne cevap verdi?
İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, X hesabından yaptığı paylaşımda Trump'ın anlattığı Los Angeles ve San Diego saldırısı senaryosunu “hayali bir düşman uydurmacası” diye niteledi. Bekayi'ye göre ABD yönetimi kendi halkını korkutmak için hayali bir düşman icat ediyor ve gerçek tehdidi gölgelemek istiyor; ona göre asıl tehlike, dünyaya yasa dışı bir savaş dayatan yönetimin kendisi. Trump'ın, İran'ın ABD'de bir kenti vurabileceği ihtimalini anlatırken bunu “ödenmesi gereken çok küçük bir bedel” diye tarif ettiği aktarıldı; sözlerin hangi ortamda söylendiği belirtilmedi. Kaliforniya Valisi Gavin Newsom da bu sözlere X hesabından tepki gösterdi.
Bu iddialar kime dayanıyor, resmî teyit var mı?
İddialar İsrail'de yayımlanan haberlere ve isimleri açıklanmayan kaynaklara dayanıyor. ABD ya da İsrail hükümetinin bu iddiaları ne doğrulayan ne yalanlayan bir açıklaması yok. Haberlerde İsrail'in İran'a yeni bir saldırı düzenlediğine dair bir bilgi de yer almıyor; konu şimdilik planlama ve görüşme aşamasında anlatılıyor. İran'ın İsrail'de yayımlanan iki iddiaya ilişkin ayrı bir açıklaması da bulunmuyor.
İran'a yeni bir saldırı ihtimali cebinizi nasıl etkiler?
Orta Doğu'da yeni bir savaş ihtimali her seferinde petrol fiyatlarını yukarı çekiyor; İran, dünya petrol ticaretinin can damarı Hürmüz Boğazı'na komşu. Türkiye'de akaryakıt fiyatları da petrolün seyrinden doğrudan etkileniyor. Henüz bir saldırı kararı yok, ancak bu iddianın tek başına bile Orta Doğu'daki gerilimi yeniden gündeme taşıdığı görülüyor.
— Necip Fazıl Kısakürek
