ABD Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna'ya 500 Patriot füzesinin olası satışına onay verdi. Washington'ın 30 Ekim'de duyurduğu pakette 500 adet PAC-3 MSE önleme füzesi, yedek parça ve lojistik destek bulunuyor; paketin tahmini bedeli 2,1 milyar dolar. Ukrayna Patriot füzesi alımı için gereken parayı kendi bütçesinden değil, başka ülkelerin kaynaklarından karşılayacak. Yani Ukrayna'nın ihtiyacı büyük, ama faturanın nereye yazıldığı da en az bu kadar önemli.
Patriot füzesi Ukrayna'ya kaç dolar?
Paket yaklaşık 2,1 milyar dolar. 500 füzeye bölündüğünde adet başına yaklaşık 4 milyon dolarlık bir rakam çıkıyor; ancak paket yedek parça ve lojistik desteği de içerdiği için bu, tek bir füzenin fiyatı sayılmaz. Bu satış, Kongre'ye bildirilen ve ABD Dışişleri tarafından onaylanan olası bir yabancı askerî satış; yani yürürlüğe girmesi için sonraki adımlar var. Onay, satışın önündeki ilk engeli kaldırdı; sözleşme ve teslimat aşamaları ise ayrı süreçler olarak ilerleyecek.
Patriot füzesi alımının parasını kim ödeyecek?
Faturayı Kanada, Almanya ve Norveç ile Avrupa Birliği kredisi karşılayacak. Satış, bu üç ülkenin sağladığı kaynaklarla ve AB desteğiyle finanse edilecek; yani ABD bütçesinden bir ödeme yok. Ukrayna'nın kendi kasasından da çıkmıyor; paketin mali yükü, Ukrayna'ya destek veren ülkelerin omzunda duruyor. Ana yüklenici ise ABD'li savunma şirketi Lockheed Martin. PAC-3 MSE füzelerini bu şirket üretiyor; Patriot'un radar ve ateş kontrol sistemlerinin ise başka bir şirketten, Raytheon'dan geldiği biliniyor. Yani tek bir silahın arkasında birden fazla şirket ve ülke var.
Patriot füzesi Ukrayna'ya ne zaman ulaşacak?
Füzelerin gelmesi birkaç yıl sürebilir. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski onayı memnuniyetle karşıladı ama teslimatın hızlandırılması gerektiğini söyledi ve “birkaç yıl” süreceğini belirtti. Sebep, dünya genelinde Patriot mühimmatı tedarikinin sıkışık olması; ABD Savunma Bakanlığı verilerine göre yıllık üretim yaklaşık 600 füze civarında. Ukrayna'nın yaklaşan kış öncesinde Rus hava saldırılarına karşı bu füzeleri acil görüyor olması, takvimi daha da kritik hâle getiriyor. Yani onay kâğıt üzerinde tamam; füzenin Ukrayna'ya ulaşması ise ayrı bir takvim.
Patriot nasıl bir silah, Patriot ne demek?
Patriot, hava ve balistik füze tehditlerine karşı kullanılan ABD yapımı bir hava savunma sistemi. Adı, İngilizce “Phased Array Tracking Radar to Intercept on Target” ifadesinin baş harflerinden geliyor. Sistemin PAC-3 MSE önleme füzeleri, gelen balistik füzeleri ve hava hedeflerini havada vurmak için tasarlandı. Ukrayna'da enerji tesisleri ve şehirler üzerindeki saldırıların sürdüğü bir dönemde, Dnipro'daki tren istasyonunun İHA ile vurulması gibi olaylar hava savunmanın neden öncelik olduğunu gösteriyor.
Ukrayna Patriot füzesi alımı Rusya Ukrayna barışını etkiler mi?
Bu konuda resmî bir açıklama yok. Satışın barış görüşmelerine etkisi üzerine kaynaklarda doğrulanmış bir değerlendirme bulunmuyor. Trump'ın aynı günlerde savaşta anlaşmaya yaklaşıldığını söylediğini ayrı haberimizde aktardık; iki gelişme birbirinden bağımsız duyuruldu. Doğrulanabilen tek şey, satış onayı ile Zelenski'nin teslimat talebinin aynı dönemde kamuoyuna duyurulmuş olması. Bunun ötesinde yorum yapmak için elimizde bilgi yok.
