Adalet Bakanı Akın Gürlek, 3 Kasım'da Ankara'da Adalet Bakanlığı'nda yaptığı açıklamada fon soruşturmasının "basit bir borsa manipülasyonuyla sınırlı olmayan, kapsamlı bir suç yapılanması" olduğunu söyledi; soruşturmada 433 şüpheli bulunduğunu, 112 kişinin tutuklu olduğunu duyurdu. Bakan Gürlek'e göre bu yapılanma piyasa aktörlerinden finans bürokrasisinin üst kademelerine kadar uzanıyor. Konuşmadaki iddiaları, rakamları ve iade sürecine dair açıklamaları aşağıda sırayla veriyoruz.
Konuşmanın tamamı haberin başındaki videoda. Aşağıdaki tespit ve rakamların hepsi Bakan Gürlek'in sözleridir. Soruşturma sürüyor; adı geçen hiç kimse hakkında mahkeme kararı yok ve masumiyet karinesi geçerli.
Akın Gürlek fon soruşturmasında neyi tespit ettiklerini söyledi?
Gürlek, soruşturmanın ilk andan itibaren şeffaf biçimde yürütüldüğünü, bütün verilerin toplandığını ve hukuki sürecin hiçbir karanlık noktasının kalmayacağını söyledi. Devletin bütün kurumlarının teyakkuza geçtiğini, adli ve mali eylem planlarının hazırlanıp uygulamaya konduğunu belirtti.
Bakan'a göre soruşturmada kapsamlı, organize bir piyasa dolandırıcılığı ve suç yapısı tespit edildi. Soruşturma piyasa aktörleri üzerinden başlamış olsa da geldiği noktada üst düzey finans bürokrasisini de kapsayan bir yapılanma görüldüğünü, denetim mekanizmalarına sızan bir şebekenin varlığının belirginleştiğini söyledi. Verilen ifadelerin yeni şüpheliler ortaya çıkardığını, soruşturmanın derinleştirilerek sürdüğünü de ekledi.
Gürlek şebekenin yöntemini ve amacını nasıl anlattı?
Gürlek, karşılarındaki yapının borsa vurgunuyla sınırlı olmadığını söyledi. Örgütsel yapının içindeki isimler arasında hiyerarşik ve sistemli bir iş birliğinin delillerine ulaştıklarını; borsa bürokrasisi, manipülasyon yapanlar ve medya arasında kapsamlı bir iş birliği gördüklerini öne sürdü. Parayı kontrol eden mekanizmanın içindeki isimlerin rüşvet çarkı kurarak üzerlerindeki denetim mekanizmalarını etkisiz hâle getirdiğini iddia etti.
Bakan'a göre şebekenin amacı, bazı hisseler üzerinde oynayarak piyasadaki likiditeyi toplamak ve piyasayı ele geçirmekti; böylece kartelleşerek ekonomiye zarar verdiler. Eylemlere katılarak servet elde eden herkes hakkında yasal işlem başlatıldığını belirten Gürlek, soruşturmanın yalnızca finansal piyasalardaki usulsüzlüklerle sınırlı olmadığını, finansal sistemin altyapısına ve bürokrasinin üst kademelerine kadar uzanan organize bir yapının bütün bağlantılarının araştırıldığını söyledi.
Fon soruşturmasında kaç şüpheli, kaç tutuklu var?
- 433 şüpheli bulunuyor.
- 112 kişi tutuklu.
- 186 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı.
- 38 şüpheli firari; hakkında yakalama kararı çıkarıldı.
- 359 gerçek kişinin ve 111 tüzel kişinin mal varlıklarına ve banka hesaplarına tedbir kondu.
Bakan'ın saydığı tutuklu, adli kontrollü ve firari sayılarının toplamı 336; kalan şüphelilerin durumu konuşmada ayrıca belirtilmedi. Tutuklu sayısı Ekim başında 85 olarak açıklanmıştı; soruşturmanın ilk günden bugüne seyrini ayrı haberimizde sırasıyla veriyoruz.
Fon Koordinasyon Kurulu ve iade süreci ne durumda?
Gürlek, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki Fon Koordinasyon Kurulu'nun sekizinci kez toplandığını, kurulun meselenin ekonomik ve idari boyutunu takip ettiğini söyledi. Fonların tasfiyesine ve vatandaşlara yapılacak ödemelere ilişkin çalışmaların sürdüğünü, süreci tamamlanan fonlarda ödemelerin yapıldığını, diğer fonlarda işlemler ilerledikçe ödemelerin devam edeceğini belirtti.
Bakan'a göre yaklaşık 30 milyar lira değerindeki para, taşınmaz ve hisse senedi, TMSF bünyesinde kurulan gönüllü iade hesabı kapsamında iade edildi. Yurt dışına çıkarılan paraların da milli ekonomiye kazandırılacağını söyledi. 37 kişinin TMSF hesabına 18,3 milyar lira yatırdığı bilgisi daha önce paylaşılmıştı; Bakan'ın verdiği rakam para, taşınmaz ve hisse senedini birlikte kapsıyor.
Gürlek piyasalar ve masumiyet karinesi hakkında ne dedi?
Gürlek, hukuka uygun çalışan şirketlerle suç şüphesi altındaki işlemlerin birbirine karıştırılmaması gerektiğini, vatandaşların ticari itibarının mesnetsiz iddialarla hedef alınamayacağını söyledi; dedikodu ve manipülasyonla finans yapısına zarar verilmemesinin öncelikleri olduğunu belirtti. Suç işlediği kesinleşenin hesabını vereceğini, hakkında hüküm bulunmayan kişinin masumiyet karinesinin gözetileceğini vurgulayarak "Hukuk devletinin ölçüsü budur" dedi.
Eleştiriye kulak vereceklerini söyleyen Bakan, bir kısım muhalefetin adli vakayı politik çıkarlara çevirmeye çalışmasını "ayrı bir garabet" diye niteledi; yakın coğrafyadaki bazı yapıların "kara propaganda" yaptığını da öne sürdü.
Gürlek konuşmasını nasıl bitirdi?
Gürlek, "ucu nereye kadar giderse gitsin" soruşturmanın peşini bırakmayacaklarını, sürece cerrah titizliğiyle yaklaşacaklarını söyledi. Yargılamanın yolunu kanunun, kararını delillerin şekillendireceğini ekleyen Bakan, sorumluluğu bulunan herkesin hesap vermesini sağlayacaklarını belirtti.
Fon soruşturmasında yakın zamanda neler oldu?
Soruşturma son günlerde Borsa İstanbul'un en üst yönetimine de uzanmıştı: Genel Müdür Korkmaz Enes Ergun gözaltına alındı. Yatırımcılara ödemeler ise Resmî Gazete'de yayımlanan fon kanununa göre sürüyor. Soruşturma devam ediyor ve adı geçen kimse hakkında bir hüküm yok; yeni gelişmeleri fon başlıklı haberlerimizde veriyoruz.
