Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Bakü'de CICA'nın 7. Zirvesi'ne katıldıktan sonra Perşembe akşamı gazetecilerin karşısına çıktı ve Azerbaycan ilişkisini cümle cümle sahiplendi. Liderler arasındaki bağı anlattı, sosyal medyadaki propagandaya karşı uyardı, bir de Karadeniz'in savaşın dışında tutulması için yürüttükleri girişimleri sıraladı.
Hakan Fidan Bakü'de Azerbaycan için ne dedi?
Fidan, Türkiye-Azerbaycan ilişkisinin sağlam stratejik temellere dayandığını ve tarihin sınavlarından geçtiğini söyledi. İki devletin tek millet ilkesinin her alanda kendini gösterdiğini belirten bakan, şu cümleyi kurdu: “Liderlerimiz arasında sarsılmaz bir dostluk ve kardeşlik bağı vardır.” Konuşmasında “Biz kadim bir milletiz” diyerek ilişkinin tarihî köklerine de değindi. Ona göre iki ülkenin ortaya koyduğu stratejik dayanışma, uluslararası camia tarafından da yakından izleniyor. Başka bir cümlesinde ilişkiyi şöyle tarif etti: “Şartlar ne olursa olsun Türkiye-Azerbaycan ilişkisinin stratejik mahiyeti her türlü konunun üstündedir.”
Fidan'ın “istismar edilmesin” dediği şey neydi?
Fidan, bazı konularda farklı yaklaşımların olabileceğini kabul etti; ama bunların istismar edilip stratejik ilişkinin yıpratılmasına izin verilmemesi gerektiğini söyledi. İki toplumun kültürel, siyasi, sosyal ve finansal alanlarda yoğun etkileşim içinde olduğunu, sosyal medya ve iletişim kanallarının da iki kamuoyunu birbirine bağladığını anlattı. Farklı görüşlerin sosyal medyada propaganda aracına çevrilmemesini, tarafların konuya hassasiyet göstermesini istedi. Yanlış bilgilendirmenin dezenformasyona yol açabileceğini, bazı yapay sorunların şişirildiğini de savundu. Sorunların çözümünü de şöyle tarif etti: “Kendi sorunlarımızı da bu kadim geçmişe yakışır, bize yakışan bir şekilde oturup konuşuruz.”
Konuşma, Azerbaycan'daki başörtüsü tartışmasının sürdüğü günlere denk geldi; bu tartışmayı Devlet Bahçeli'nin “nifak tohumu” uyarısıyla birlikte haberleştirmiştik.
Hakan Fidan İlham Aliyev'le ne konuştu, Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatı neydi?
Fidan, Bakü ziyareti öncesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kendisine talimat ve direktif ilettiğini aktardı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'le yaptığı görüşmede ikili ilişkileri değerlendirdiklerini, Aliyev'in görüş ve bakış açısını dinlediklerini söyledi; görüşmenin ayrıntısını vermedi. Fidan'ın Aliyev'in yemeğinde Erdoğan'ı temsil ettiğini de ayrı bir haberimizde yazmıştık.
Hakan Fidan Bakü'de Karadeniz ve Rusya-Ukrayna savaşı için ne söyledi?
Fidan, Türkiye'nin savaşın durmasından yana olduğunu, tamamen durdurulamıyorsa Karadeniz'in en azından savaşın dışında tutulması için çabalarını sürdürdüğünü söyledi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'la bu konuyu konuştuğunu, Türkiye'nin hazırladığı bir teklifi hem Ukrayna'ya hem Rusya'ya ilettiğini aktardı. Karadeniz'de seyrüsefer emniyetinin gıda ve enerji piyasalarını etkilediğini, Afrika'ya giden buğday ticaretinin risk altında olduğunu, gıda ve enerji fiyatlarının yükseldiğini belirtti. Hürmüz Boğazı'nın kapalı olduğunu, Babülmendep'te de zaman zaman kısıtlamalar yaşandığını hatırlattı. Bu başlıklar, Fidan'ın Bakü konuşmasının yalnızca Azerbaycan'la sınırlı kalmadığını gösteriyor.
CICA nedir, 7. Zirve nerede yapıldı?
CICA, Asya'da güveni artırmayı ve işbirliğini geliştirmeyi amaçlayan, çok sayıda Asya ülkesini bir araya getiren bir platform. Yedinci zirve Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de toplandı; Fidan da bu zirve için gittiği Bakü'de açıklamalarını yaptı.
“Tek millet, iki devlet” ifadesi ne anlama geliyor?
“Tek millet, iki devlet” ifadesi, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bağı anlatmak için yıllardır kullanılıyor ve Azerbaycan'ın eski lideri Haydar Aliyev'e atfediliyor. Fidan'ın Bakü'deki vurgusu da bu anlayışa dayanıyordu: ona göre ilke, ilişkinin bütün alanlarında kendini gösteriyor.
