Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyan 2027-2029 Dönemi Bütçe Çağrısı ile 2026/10 sayılı Kamu Yatırım Programı Hazırlıkları Genelgesi, 12 Eylül 2026 tarihli ve 33368 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Her iki belge de 11 Eylül tarihini taşıyor. Orta Vadeli Program'da üç yıl için çizilen 95 trilyon 118 milyar liralık ödenek tavanı böylece somut kurallara bağlandı: Zorunlu olmayan hiçbir yeni proje 2027 programına giremeyecek, ihtiyaç fazlası kamu taşıtları elden çıkarılacak, geçici gelirle kalıcı harcama yapılmayacak. Kamu iktisadi teşebbüslerine ise üç yılda 2 trilyon 114,7 milyar lira aktarılması öngörülüyor.
Bütçe Çağrısı 2027-2029 ne anlama geliyor?
Bütçe Çağrısı, bakanlıkların ve kamu idarelerinin gelecek üç yılın bütçe tekliflerini hangi çerçevede hazırlayacağını anlatan resmî talimat. Tebliğe göre idareler 2027, 2028 ve 2029 tekliflerini OVP'deki makro hedefleri, ödenek teklif tavanlarını ve çok yıllı bütçeleme anlayışını esas alarak sunacak; ekindeki Bütçe Hazırlama Rehberi ise teknik kuralları içeriyor. Belgede ekonomi politikasının ana amacı On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) hedefleri doğrultusunda makroekonomik ve finansal istikrarın güçlendirilmesi, mali disiplinin sürdürülmesi ve fiyat istikrarının tesisi olarak tanımlanıyor. Ar-Ge, yeşil ve dijital dönüşüm, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve kayıt dışılığın azaltılması da öncelikler arasında sayılıyor.
Tebliğin en dikkat çeken bölümü harcama tarafı. Kamu idarelerinin kendilerine tahsis edilen ödenekleri aşmadan kaynakları etkili ve verimli kullanacağı vurgulanırken, harcamaların sistematik biçimde gözden geçirilmesinin süreceği ve verimsiz harcama alanlarının tasfiye edileceği kayda geçirildi. Tasarruf tedbirlerine ilişkin denetim ve izleme çalışmaları da devam edecek. Belgedeki bir cümle özellikle öne çıkıyor:
"Süreklilik arz etmeyen ve konjonktüre dayalı gelirlerin oluşturduğu geçici kaynaklara karşılık olarak kalıcı mahiyette harcama oluşturulmayacaktır." — 2027-2029 Dönemi Bütçe Çağrısı
2027'de yeni kamu projesi alınacak mı?
Genelgenin cevabı net: Tasarruf tedbirleri kapsamında zorunlu haller dışında 2027 Yılı Kamu Yatırım Programı'na yeni proje alınmayacak. Ödenekler, devam eden öncelikli projelerden en kısa sürede bitirilebilecek olanlara yönlendirilecek; mevcut tesislerden azami kapasitede yararlanmak için bakım ve onarıma önem verilecek. Vatandaşın acil ihtiyacına ve ekonomide katma değer artışına doğrudan hizmet etmeyen projelerin teklif edilmemesi istendi. Genelge ekindeki Hazırlama Rehberi'nde de acil ve çok zorunlu haller dışında programa çok yıllı yeni proje alınmayacağı, deprem ödeneklerinin yalnızca deprem özelinde tanımlanmış projelerde kullanılacağı belirtildi.
Rehberde proje bazında öncelik sıralaması da yapıldı. Kalkınma Planı'ndaki öncelikli sektörlerin yanı sıra 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen illerde altyapının yeniden tesisine yönelik projeler, 2027 içinde tamamlanıp hizmete girebilecek projeler, fiziki gerçekleşmesi yüksek projeler, idame-yenileme ve bakım-onarım yatırımları ile afet risklerinin azaltılmasına yönelik projeler öne alınacak. Bölgesel tarafta GAP, DAP, DOKAP ve KOP eylem planları kapsamındaki yatırımlara öncelik tanınacak. Kuruluşlar, Strateji ve Bütçe Başkanlığının 17 Haziran 2026 tarihli duyurusuna göre gönderdikleri tekliflerdeki değişiklikleri KaYa (Kamu Yatırımları Bilgi Sistemi) üzerinden iletecek; rehberdeki takvime göre revize tekliflerin son tarihi 23 Eylül.
Makam araçları ve yeni kamu binalarına ne olacak?
Tebliğe göre kamu taşıtlarının kullanımı ihtiyaç analizleri ve tasarruf anlayışı çerçevesinde sistematik olarak gözden geçirilecek; ihtiyaç fazlası olan veya ekonomik ömrünü tamamlamış taşıtlar tasfiye edilecek. Yeni taşıt alımı zorunlu hallerle sınırlı kalacak, alımlarda yerli üretim ve çevreci araçlara öncelik verilmeye devam edilecek. Yatırım rehberi bu kuralı daha da sıkılaştırıyor: 2027'de kaynağı ne olursa olsun taşıt alımı yalnızca zorunlu hallerde yapılabilecek. Taşıt talep eden her kurum, envanterindeki araçların yanı sıra kiralık, başka kurumdan tahsisli ya da vakıf, dernek, sandık, banka, firma veya şahıslara ait olup kamu hizmetinde kullanılan bütün taşıtları içeren bir envanter formu dolduracak; taşıt talepleri tek yıllık proje olarak teklif edilecek.
Yeni hizmet binası da aynı süzgeçten geçecek. Rehbere göre yeni bina projeleri sadece acil ve zorunlu durumlarda, somut verilerle gerekçelendirilmesi halinde teklif edilebilecek; deprem analizi olumsuz çıkan binalar için güçlendirme ile yeniden yapım maliyetinin karşılaştırılması istenecek. Yeni bina tekliflerinde proje tamamlanma süresinin 3 yılı aşmamasına dikkat edilecek, mevcut binanın kullanım durumu ve ekonomik ömrü dikkate alınarak fayda-maliyet analizi yapılacak.
KİT'lere aktarılacak 2,1 trilyon lira nereye gidecek?
Yeni Şafak'ın Bütçe Hazırlama Rehberi'nden aktardığına göre kamu iktisadi teşebbüslerine üç yılda toplam 2 trilyon 114 milyar 700 milyon lira kaynak öngörülüyor. Bunun 1 trilyon 118 milyar 494 milyon lirası "görevlendirme bedeli", yani Cumhurbaşkanı tarafından KİT'lere verilen görevlerin maliyetinin karşılanması için ödenecek tutar; 996 milyar 206 milyon lirası ise sermaye yapılarının güçlendirilmesi, finansman açıklarının kapatılması ve yatırımlar için sermaye transferi. Görevlendirme bedelinin kapsamına yüksek enerji maliyetlerinin vatandaşa yansıtılmaması, ihtiyaç sahibi ailelere ve okullara kömür yardımı ile tarımsal üretimin desteklenmesi giriyor. Gazetenin aktardığı yıllık dağılım şöyle:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Görevlendirme bedeli (üç yıl toplamı) | 1 trilyon 118,5 milyar TL |
| — 2026 | 392 milyar 134 milyon TL |
| — 2027 | 347 milyar 986 milyon TL |
| — 2028 | 378 milyar 374 milyon TL |
| Sermaye transferi (sermaye, finansman açığı, yatırım) | 996 milyar 206 milyon TL |
| Toplam | 2 trilyon 114 milyar 700 milyon TL |
Böylece OVP'de açıklanan tavanların ardından bütçe hazırlığının ikinci aşaması da tamamlanmış oldu. Kamu idareleri tekliflerini bu kurallara göre hazırlayacak; 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nin ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulması bekleniyor.
