İşgal altındaki Batı Şeria'da, Ürdün Vadisi'ndeki Fasayil köyünün su kaynağı artık köylülerin değil. Haziranda İsrailli yerleşimciler Filistinlilerin sulama borularını kesti ve suyu kendi kullanımlarına aktardı. Aktarılan su, arkeolojik alandaki antik bir havuzu doldurdu.
Yerleşimciler kısa sürede burayı İsrail'e ait bir turistik mekân olarak tanıtmaya başladı. Tabelada "Hirodes Havuzları'na hoş geldiniz" yazıyor; üzerinde İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı ve yerleşimci Bezalel Smotrich'in partisinin logosu var. Smotrich, Telegram paylaşımında bu "restorasyon ve geliştirme" için 3 milyon şekellik (yaklaşık 1 milyon dolar) destek duyurdu.
"Kimin güçlü olduğunu gösterdiğinde kaçarlar"
Havuzun başındaki 21 yaşındaki yerleşimci Yishai Shreiber, kamera karşısında ne düşündüğünü saklamıyor:
"Korkuyorlar, ölesiye korkuyorlar. Buraya gelen herhangi bir Arap ailesi doğrudan kaçıp giderdi. Burada hiç Filistinli yok, sadece İsrailli aileler. Onlara gerçeği gösterdiğinde — yani kimin güçlü olduğunu, evin gerçek sahibinin kim olduğunu gösterdiğinde — kaçıp giderler."
Üç aydır bir damla su yok
Kaynağın hemen ötesinde Filistinli çiftçi Saad Nemer'in ekinleri kurudu. Seraları normalde patlıcan, kabak ve karpuzla dolu olurdu.
"Üç aydır bir damla suyumuz yok. Fasayil'de birçok aile geçimini kaybedecek."
Nemer, yerleşimcilerin kendisini tehdit ettiğini, iki yıl önce de kaynağa yaklaşmak isteyen bir çalışanını dövdüklerini söylüyor. Boruları tamir etmesine bile izin verilmiyor: "Gidip tamir edemiyoruz, bakım yapamıyoruz; iki yerleşimci gelip bizi engelledi."
Belge onda, su onlarda
Nemer, Reuters'a arazi tapularını gösterdi. Bunlardan biri, işgal altındaki topraklarda sivil politikayı uygulayan İsrail askerî birimi COGAT'ın 2025 tarihli belgesi. Belgeler hem kaynağın hem havuzların kendi arazisinde olduğunu ortaya koyuyor.
Yani tapu Filistinli çiftçide, su İsrailli yerleşimcilerde.
COGAT ve Bakan Smotrich, yorum taleplerine yanıt vermedi.
Tek bir köyün hikâyesi değil
İsrail'in aşırı sağcı hükümeti Batı Şeria genelinde yerleşimlerin devasa biçimde genişletilmesini destekliyor; yerleşimcilerin Filistinlilere saldırıları ve kaynaklarına el koyması hızla arttı.
- BM verilerine göre sadece bu yılın başından beri en az 160 su ve sanitasyon tesisi yerleşimci saldırısına uğradı.
- Filistinli saha araştırmacısı Fares Foqahaa'ya göre yerleşimciler kuzey Ürdün Vadisi'ndeki kaynakların yüzde 95'ini ele geçirdi; topluluklar yerinden edildi. "Yürek parçalayıcı" diyor.
"Sessiz kurşun"
Filistin Su Otoritesi'nden Adel Yassin, olan biteni Filistinlileri topraklarından çıkarmaya yönelik bir su savaşı olarak tanımlıyor:
"Filistin tarafına, ateş açmaktan daha çok zarar veriyor. Bir kurşun bir kişiyi öldürür; su kaynağını kesmek bir topluluğu öldürür."
Sıra Nablus'taki kaynaklarda
Bu doğal kaynaklar, Filistinlilerin hâlâ ulaşabildiği son kaynaklardan. Nablus yakınındakiler geçmişte nadiren yerleşimci baskınına uğrardı; ama bu yaz yüzlerce yerleşimci gelip masalara kuruldu, havuzlara girdi.
Al-Badhan'daki doğal kaynak parkının sahibi Nizam Fares tabloyu şöyle anlatıyor:
"İnsanlar korkar, ürker oldu. Gelip 'yerleşimciler geldi mi?' diye soruyorlar. Huzur, sükûnet görmüyoruz; her şeyin kötüden betere gittiğini görüyoruz."
Görüntüdeki tüm konuşmalar, sesten birebir çözümlenip Türkçeye çevrildi.
