Grönland parlamentosu, Grönland ABD anlaşmasını 3 Kasım Salı günü oylayarak kabul etti. Başkent Nuuk'taki oylamada 16 vekil evet dedi, 7 vekil çekimser kaldı, karşı oy çıkmadı. Böylece Grönland ABD anlaşmasının adadaki ilk onayı alındı ve metin şimdi Kopenhag'ın önüne gidiyor. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Danimarka'dan da onay çıkması gerekiyor; yani Nuuk'taki oylama sürecin ilk adımı olarak kayda geçti.
Grönland ABD anlaşması nedir, ne zaman imzalandı?
Metin 22 Eylül'de imzalandı. Grönland ABD anlaşması, ABD'nin adadaki güvenlik varlığını genişletiyor ve Washington'a iki yeni askeri üs kurma yolunu açıyor. Ayrıca Pituffik'teki mevcut tesisin modernize edilip büyütülmesine de izin veriyor. Yani Grönland ABD anlaşması yalnızca yeni üsler değil, eldeki tesisin yenilenmesi anlamına da geliyor. Metnin iki ayağı var: yeni üsler ve mevcut tesis. İkisi birlikte okununca, ABD'nin adadaki varlığının hem genişleyeceği hem de eski altyapının yenileneceği ortaya çıkıyor.
Grönland askeri üs planı ne içeriyor?
Kaynaklara göre Grönland askeri üs planı iki yeni tesisi kapsıyor. Üslerin yeri, asker sayısı ve takvimi ulaştığımız bilgilerde açıklanmış değil; hangi koy ya da bölgeye konuşlanılacağı konusunda tahmin yürütmüyoruz. Elimizdeki en net bilgi, planın iki yeni tesis üzerinden somutlaşacağı. Plan ile Pituffik modernizasyonu aynı anlaşmada yer aldığı için iki kalem birlikte düşünülüyor.
Danimarka Grönland ABD anlaşmasını ne zaman onaylayacak?
Kaynaklarda Danimarka oylamasının 12-19 Kasım arasında yapılması bekleniyor; bazı haberler 19 Kasım tarihini veriyor. Adadaki onay alındığına göre, Grönland ABD anlaşmasının yürürlüğe girmesi için şimdi Kopenhag'ın adımı bekleniyor. Danimarka'dan da onay çıkarsa anlaşma yürürlük kazanacak ve iki üssün planlaması gündeme gelecek; okurun takip etmesi gereken en yakın tarih bu oylama.
Grönland'daki çekimser oylar neden önemli?
Meclisteki 31 sandalyenin 7'si çekimser kaldı; bu, 16 evet oyuna rağmen adada anlaşmaya tam bir mutabakat olmadığını gösteriyor. Çekimser vekillerin gerekçeleri henüz bilinmiyor. Karşı oy çıkmaması ise ABD Grönland anlaşmasının ilk eşiği rahat geçtiğini gösteriyor.
Grönland ABD anlaşması şimdi ne anlama geliyor?
Bu anlaşma, ABD'nin Grönland'daki askeri yapısını büyüten somut bir adım. Kaynaklarda Grönland askeri üs planı ve Pituffik modernizasyonu öne çıkıyor; ABD Grönland anlaşması bu ikisini aynı çerçevede topluyor. Ada halkı için pratik sonuçlar, üslerin nerede kurulacağı ve takvim açıklanana kadar netleşmeyecek. Okurun en çok merak edeceği, üslerin nerede kurulacağı sorusunun cevabı ilk açıklamada yer almadı.
Grönland ABD anlaşması şimdi hangi aşamalardan geçecek?
Sıra basit: Grönland parlamentosu onayını verdi, şimdi gözler Kopenhag'da. Danimarka'dan da onay çıkarsa Grönland ABD anlaşması yürürlük kazanacak ve iki üssün planlaması gündeme gelecek. Üslerin ne zaman inşa edileceğine dair resmî bir takvim henüz paylaşılmış değil; bu yüzden en yakın kilit tarih Danimarka oylaması olacak.
