Hollanda ile Almanya arasındaki fırkateyn krizi büyüyor: Hollanda merkezli Damen tersanesi, Almanya'nın durdurduğu F126 fırkateyn programı nedeniyle federal hükümetten tam 4.679.663.394 euro (net), yani yaklaşık 4,7 milyar euro istiyor. Rakam, tersanenin avukatı ve eski CSU Bundestag üyesi Peter Gauweiler'in Perşembe günü Bundestag'ın Bütçe ve Savunma komitelerinin üyelerine gönderdiği mektupta geçiyor; mektubun Bild gazetesinin eline geçtiği aktarılıyor. Berlin'in Haziran'da attığı iptal adımı böylece hukuki ve siyasi bir kavgaya dönüştü.
Damen Almanya'dan ne kadar para istiyor, bu tutar neyi kapsıyor?
Mektuptaki tutar 4.679.663.394 euro. Gauweiler'e göre bu miktar klasik anlamda bir tazminat değil; Alman federal hükümetinin Damen'e sözleşme uyarınca ödemeyi ve üstlenmeyi taahhüt ettiği ödemeler ile maliyetler. Avukata göre savunma bakanının sözleşmeyi feshetmiş olması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmıyor. Gauweiler, başka tazminat kalemlerinin nihai tutarının henüz hesaplanamadığını da vurguluyor; yani fatura büyüyebilir. Ayrıca Savunma Bakanlığı'nın siyasi yönetiminin resmî görev ihlali yaptığını öne sürerek, bugüne kadar doğan ve ileride doğacak tüm zararların tanınmasını talep ediyor.
Almanya F126 fırkateyn programını neden durdurdu?
Savunma Bakanı Boris Pistorius (SPD), F126 programını 24 Haziran 2026'da durdurdu. Bakanlığın gerekçesi; ciddi gecikmeler, büyük maliyet artışları ve hesaplanamayan riskler. Bakanlığın tahminine göre projenin sürdürülmesi yaklaşık 18 milyar euroya mal olacaktı. Pistorius, sonlandırma kararının yüklenicinin kötü performansından kaynaklandığını savunuyor.
F126 programı nedir, kaç fırkateyni kapsıyor?
F126, Alman Deniz Kuvvetleri'nin (Deutsche Marine) büyük fırkateyn programı; Niedersachsen sınıfı olarak da anılıyor. Damen genel yüklenici konumundaydı; toplam altı geminin Wolgast, Kiel ve Hamburg'daki tersanelerde inşa edilmesi planlanıyordu. Damen'in tarafı, Haziran 2024'te programa bağlı iki ek fırkateynin de sipariş edildiğini hatırlatıyor.
Damen ve Peter Gauweiler kimdir?
Damen, merkezi Hollanda'nın Gorinchem kentinde bulunan uluslararası bir gemi inşa grubu; F126'da genel yüklenici olarak programın yürütülmesinden sorumluydu. Avukat Peter Gauweiler ise Bavyera kökenli, uzun yıllar CSU'da siyaset yapmış bir hukukçu; tersaneyi bu uyuşmazlıkta temsil ediyor.
Damen ile Almanya birbirini nasıl suçluyor?
Damen cephesi, fesih kararının siyasi nedenlerle alındığını, Bundeswehr'in silah ve teçhizat tedarik makamı BAAINBw'nin sürece yeterince dahil edilmediğini ve bakanlığın görev ile yetkilerini kötüye kullandığına dair şüphelerin ciddi biçimde yoğunlaştığını öne sürüyor. Berlin cephesi ise Damen'den en az 2,3 milyar euro tazminat talep etmeye hazırlanıyor. Pistorius, tersanenin taleplerini daha önce bir tür önleyici karşı saldırı olarak değerlendirmişti.
Fırkateyn krizinde sıradaki adım ne?
Almanya'da 25 milyon euroyu aşan silah alım projeleri Bundestag Bütçe Komitesi'nin onayından geçiyor; mektubun Bütçe ve Savunma komitelerinin üyelerine ulaştırılması uyuşmazlığı parlamento düzeyine taşıyor. Şimdilik masada karşılıklı iki talep var: Damen'in 4,7 milyar euroluk alacak iddiası ve Berlin'in en az 2,3 milyar euroluk karşı talebi. Gauweiler'in mektubunda başka tazminat kalemlerinin henüz hesaplanamadığı belirtildiği için rakamların büyümesi mümkün.
