Hürmüz Boğazı'nda bu sabah yeni bir kriz iddiası var: İran Devrim Muhafızları Ordusu, boğazdan geçmeye çalışan dev bir petrol tankerinin mayına çarptığını ve gemide büyük bir yangın çıktığını duyurdu. İran basınında yer alan açıklamaya göre tanker 2 milyon varilden fazla ham petrol taşıyordu. Haber Türkiye saatiyle 17 Ekim sabahı 08.49 sıralarında düştü; olayı bağımsız bir kaynak şimdilik doğrulamış değil. Brent petrolün bir gün önce 105 dolardan 109 dolara fırladığı bildirilmişti.
Hürmüz Boğazı'nda tanker mayına nasıl çarptı, İran ne iddia ediyor?
Devrim Muhafızları'na göre tanker boğazdan izinsiz geçmeye çalıştı, radar ve takip sistemlerini kapattı, ABD ordusunun desteğiyle aldatıcı yöntemlere başvurdu. Mayına çarpma anı ve hasarın boyutu anlatılmıyor; yalnızca büyük bir yangın çıktığı söyleniyor. İran açıklamasında Hürmüz Boğazı'nın kapalı olduğunu, İran'ın koyduğu kurallara uymayan gemilerin ABD desteğine güvense bile ağır sonuçlarla karşılaşacağını da bildirdi. Mayının nerede ve kim tarafından döşendiğine dair bilgi paylaşılmadı.
Yanan petrol tankerinin adı, bayrağı ve mürettebatı hakkında ne biliniyor?
Şimdilik neredeyse hiçbir şey. Geminin adı, bayrağı, sahibi ve yükün sahibi açıklanmadı; olayın tam saati ve yeri belirtilmedi. Can kaybı ya da yaralı bilgisi de yok. ABD'nin ya da CENTCOM'un olaya yanıtı haberlere yansımadı. Bir gün önce, 16 Ekim öğleden sonra İran donanması da boğazın doğusunda, yasaklı bölge dediği alanda Umman Körfezi'nden boğaza ilerleyen adı belirtilmeyen bir petrol tankerinin yandığını duyurmuş, geminin takip sistemini kapattığını ve İran donanmasıyla koordinasyon kurmadığını öne sürmüştü. Bugünkü geminin o tanker olup olmadığı belli değil.
Hürmüz Boğazı'nda mayına çarpma iddiaları ilk mi?
Hayır. Basına yansıyan bilgilere göre İran benzer açıklamaları son günlerde de yapmıştı: 10 Ekim'de güney rotasını kullanan, yaklaşık 2 milyon varil kapasiteli bir süper tankerin mayına çarpıp yandığı, 12 Ekim'de de kapalı navigasyonla ilerleyen bir tankerin daha yandığı bildirilmişti. Bu açıklamaların tamamı İran tarafına dayanıyor; bağımsız doğrulaması bulunmuyor.
Brent petrol bu haberden nasıl etkilenir, sizi ilgilendiren ne?
Brent petrol, basına yansıyan bilgilere göre 16 Ekim'de saatler içinde 105 dolardan 109 dolara çıkmıştı. Trump ise savaşın yakında biteceğini, petrol ve benzin fiyatlarının düşeceğini söylüyor. Yeni tanker iddiasının Brent petrole yansıması haberin düştüğü saatlerde netleşmiş değildi. Sizi ilgilendiren kısım şu: Türkiye petrolünün büyük bölümünü ithal ediyor, akaryakıt tabelası Brent'e ve dolar kuruna bağlı hareket ediyor; Hürmüz Boğazı'ndaki aksama uzarsa pompaya yansıması mümkün.
CENTCOM Hürmüz Boğazı için ne diyor?
CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, dün gece yayımlanan videoda boğazın ABD ve bölgesel ortakların kontrolünde ve ticari trafiğe tamamen açık olduğunu, son 7 günde yaklaşık 400 ticari geminin geçtiğini söyledi. İran ise boğazı kapalı ilan ediyor. İki anlatım birbirini tutmuyor. CENTCOM'un İran donanmasına çıkışı ve Trump'ın bekleyin dediği haberimiz burada, Hürmüz'de gemi sayısı ve Brent petroldeki seyir ise ayrı haberimizde.
