İran, Hürmüz Boğazı üzerinde uçan bir insansız hava aracını vurduğunu açıkladı. ABD yapımı İHA'nın hedef alınması, Washington ile Tahran arasındaki gerginliği yeniden tırmandırdı. İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun yazılı açıklamasına göre, boğaz semalarında tespit edilen MQ-1 tipi İHA, İran hava savunma sistemi tarafından vuruldu.
Açıklamada, ABD ordusundan konuya ilişkin henüz bir yanıt gelmediği belirtildi. 1990'lı yıllarda ABD tarafından geliştirilen MQ-1 tipi İHA'lar ilk etapta gözlem ve ileri keşif görevleri için tasarlanmıştı; ilerleyen yıllarda bu araçlara yeni kameralar ve füzeler eklenerek vurucu güç kazandırılmıştı.
Hürmüz Boğazı neden bu kadar kritik?
Basit bir su yolu gibi görünse de Hürmüz Boğazı dünya petrol ticaretinin can damarı sayılıyor; Basra Körfezi'nden çıkan tankerlerin büyük bölümü bu dar geçitten geçmek zorunda kalıyor. Boğazda yaşanan her gerginlik küresel enerji piyasalarında anında fiyat hareketine yol açabiliyor; bu yüzden İHA'nın düşürülmesi yalnızca askeri değil, ekonomik bir mesele olarak da okunuyor.
İran Devrim Muhafızları, İHA'nın düşürülmesinin ardından ayrı bir açıklamayla sert bir mesaj daha verdi. NTV'ye yansıyan ifadelerde, ABD'nin bölgeye yönelik yeni bir saldırı girişiminde bulunması halinde "yeni silahlar" devreye sokulacağı vurgulandı. Açıklama, Tahran'ın son dönemde savunma kapasitesini artırdığı yönündeki iddialarla birlikte değerlendiriliyor.
Gerilim, ABD Başkanı Donald Trump'ın sözleriyle daha da yükseldi. Fox muhabirine konuşan Trump, İran'a dair "Şu anda karar verme aşamasındayım. Çok da uzak olmayan bir gelecekte çok büyük şeyler olacak" dedi. Trump sözlerine şöyle devam etti:
"Masadaki seçenekler İran'ı tamamen yok etmek, ekonomik olarak çürümeye bırakmak ya da bir anlaşma yapmak. Uslu dursalar iyi olur."
ABD ile İran arasında görüşme ihtimali var mı?
Sert söylemin yanında diplomasi kapısı da tamamen kapanmış değil. Trump ile görüşen Fox muhabiri, bu hafta New York'ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın da katılacağını hatırlatarak Trump'a İran lideriyle görüşmeye açık olup olmadığını sordu. Trump'ın yanıtı "muhtemelen" görüşmeye açık olacağı yönünde oldu. Yani Washington aynı gün hem askeri caydırıcılık mesajı veriyor hem de müzakere kapısının aralık olduğunu gösteriyor.
Düşürülen İHA'nın görüntüsü yayınlandı mı?
Şu ana kadar düşürülen İHA'ya ait bir görüntü kamuoyuyla paylaşılmadı; ne İran ne de ABD tarafından olay yerine dair fotoğraf ya da video servis edildi. Hürmüz Boğazı'ndaki bu yeni gerginlik, bölgede son günlerde art arda yaşanan benzer İHA ve ekipman imha iddialarıyla birlikte tırmanan bir sürecin parçası olarak öne çıkıyor.
Okurun aklındaki soru ise net: Hürmüz Boğazı'ndaki bu gerilim yeni bir çatışmaya mı, yoksa BM kürsüsünde bu hafta başlayacak müzakere trafiğine mi kapı aralayacak? Yanıt, önümüzdeki günlerde hem Tahran'dan hem Washington'dan gelecek adımlarla netleşecek.
