Marmara depremi riskini her gün hatırlayan İstanbul'da kentsel dönüşüm yeni bir takvime giriyor. 2027 Yıllık Programı'nda yer alan başlıklara göre dönüşüm hızlanacak, mevzuat değişecek ve bir belge herkes için zorunlu hale gelecek. Kentsel dönüşüm 2027 planının satır araları ev sahipleri, müteahhitler ve belediyeler için hem yeni bir kural hem de yeni bir hız demek.
Kentsel dönüşüm 2027 planı nedir?
Plan, Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alan bir hedef listesi. Programa göre dönüşüm, özellikle olası bir Marmara depremine karşı riskli yapı stokunda hızlandırılacak. Yerel koşullara göre farklı dönüşüm modelleri geliştirilecek, yerinde dönüşüm ve kentin mimari kimliği öne çıkarılacak. Afete dayanıklı ve sürdürülebilir yerleşim hedefiyle, dönüşümü teşvik eden programlar ve bilinçlendirme çalışmaları vurgulanıyor.
Kentsel dönüşüm strateji belgesi nedir, neden zorunlu oluyor?
Programda kentsel dönüşüm strateji belgelerinin hazırlanmasını zorunlu hale getirmek için mevzuat düzenlemesi yapılacağı yazıyor. Belgenin kapsamı, kimin hazırlayacağı ve hangi aşamada isteneceği henüz kamuoyuna açıklanmış değil; ayrıntılar çıkacak mevzuatla belli olacak. Bu yüzden yeni kuralın İstanbul'da bir ev sahibi ya da bir apartman yönetimi için tam olarak ne anlama geleceğini şimdi kesin söylemek mümkün değil. Yani strateji belgesi bugün için bir niyet beyanı, kural değil.
Uzman mahkemeler kentsel dönüşümde ne değişecek?
Plan, dönüşüm projelerinde yaşanan hukuki uyuşmazlıkları hızlandırmak için özel mahkemelerin kurulmasını da içeriyor. Kentsel dönüşümde en sık tıkanan nokta anlaşmazlıklar: hissedarlardan biri imza atmıyor, uzlaşma süreci uzuyor, dava yıllarca sürüyor. Uzman mahkemelerle bu davaların daha kısa sürede sonuçlanması hedefleniyor. Kuruluş tarihi ve yargı yetkisi henüz açıklanmadı.
Kentsel dönüşüm 2027'de devam edecek mi?
Programa bakılırsa evet, devam edecek ve hız kazanacak. Mevcut tablo da bunu destekliyor: 2,76 milyon bağımsız birim, kentsel dönüşüm kapsamına alınmış durumda. İstanbul'daki 'Yarısı Bizden' kampanyası kapsamında şimdiye dek 70.416 bağımsız birime toplam 86,7 milyar liralık destek verildi.
Kentsel dönüşüm devlet desteği 2027'de ne kadar?
Kampanyada ev sahibine sağlanan destek, hibe, kredi ve tahliye yardımı birlikte düşünüldüğünde bağımsız birim başına 1 milyon 875 bin lira tutuyor. 2027 için bu tutarın değişip değişmeyeceği programda belirtilmiyor. Kira yardımı gibi ayrı kalemlerin 2027'de nasıl uygulanacağı da açıklanmadı.
Kentsel dönüşüm 2027 planı ev sahibini nasıl etkiler?
Binanız riskli yapı olarak tespit edildiyse destek tutarı ve kampanya koşulları hâlâ geçerli. Henüz tespit yaptırmadıysanız, strateji belgesi zorunluluğu çıkmadan önce binanızın durumunu öğrenmek ileride sürpriz yaşamanızı önler. Yeni mevzuatın metni yayımlandığında hangi belgenin kimden isteneceği netleşecek; o zamana kadar mevcut Yıllık Program yalnızca yönü gösteriyor.
