GÜNCELLEME (15 Ekim 2026, öğleden sonra): Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıların yeniden başlayacağını duyurdu. Yabancı bir gazeteye verdiği demeçte rafinerilere saldırının önündeki engelin kalktığını söyledi, ABD'den de Patriot önleme füzesi istedi.
Zelenski Rus rafinerilerine saldırıları neden yeniden başlatıyor?
Zelenski'ye göre Ukrayna, ABD'nin ilan ettiği enerji ateşkesine uymak için enerji tesislerine saldırıları üç gün durdurdu; Moskova ise Ukrayna'nın enerji altyapısını vurmaya devam etti. Rusya tarafı ise tam tersini öne sürdü: Ukrayna'nın rafineri saldırılarını sürdürdüğünü söyledi. Donald Trump 9 Ekim'de Rusya ile yüz binlerce ton dizel tedariki konusunda anlaştıklarını ve karşılığında yaptırımları geçici olarak askıya aldıklarını, 11 Ekim'de de iki ülke arasında enerji altyapılarına saldırmama ateşkesi sağlandığını duyurmuştu.
Zelenski ABD'den kaç Patriot füzesi istedi?
Zelenski, Rus enerji tesislerine saldırıları durdurmanın ancak ABD'nin daha fazla Patriot önleme füzesi vermesiyle mümkün olabileceğini söyledi. Füze sayısı, bedeli ve teslimat takvimi açıklanmadı.
Zelenski ABD'nin istihbarat desteği için ne öne sürdü?
Zelenski, ABD'nin istihbarat desteğini tehlikeli biçimde geri çektiğini ve Starlink hizmetini yavaşlattığını öne sürdü. Ona göre ABD'li yetkililer, enerji saldırıları durmazsa istihbaratı keseceklerini bildirdi; aksaklık sonradan teknik arıza diye sunuldu. Bu iddialara Washington'dan yanıt gelip gelmediği elimizdeki haberlerde yer almıyor. Mülakatın hangi gün yapıldığı da belirtilmedi.
Zelenski, ABD'nin Rusya ile yaptığı dizel anlaşmasının ardından “ihanete uğramış hissediyorum” dedi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Londra'daki ziyareti sırasında katıldığı özel bir programda Donald Trump'ın karşı tarafı seçmesinin kendisi için acı verici olduğunu söyledi. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni da Washington ile Moskova arasındaki dizel düzenlemesini 14 Ekim'de parlamentoda değerlendirdi.
Zelenski ne dedi, kime ihanet dedi?
Ukrayna lideri, ihanete uğrayıp uğramadığı sorulduğunda “evet” dedi; hemen ardından meselenin kendi duygularından daha karmaşık olduğunu ekledi. Bunun kendi tercihi olmadığını, ülkesinin ayakta kalmasının söz konusu olduğunu anlattı. Zelenski'ye göre Kiev güçlü bir müttefiki kaybediyor ve mesele ticaret değil: masada hayatlar, çocuklar var. Trump'ın arabulucu olarak ortada durmasına itirazı olmadığını, ama yanlış tarafa geçmemesini istediğini söyledi. Trump'ın danışmanlarının yanıldığını düşünen Zelenski, dizel kararının Vladimir Putin'e kolay bir zafer armağan ettiğini savundu.
ABD-Rusya dizel anlaşması nedir, içinde ne var?
Trump, Putin'le yaptığı görüşmenin ardından Rusya'nın ilk aşamada 300 bin tonun üzerinde dizel yakıt sağlayacağını duyurmuştu. Washington'ın Rus dizeline yönelik yaptırımları gevşetmesi ve Rusya ile Ukrayna arasında enerji tesislerine yönelik saldırıları durduracak bir ateşkes ilan edilmesi aynı sürecin parçaları. Trump'ın anlaşma için Putin'e teşekkür ettiği de basına yansıdı. Kongre cephesindeki çıkışı ayrı bir haberimizde anlattık. Anlaşmanın şirket, süre ve yaptırım muafiyeti gibi ayrıntıları ise Zelenski'nin röportajının aktarıldığı metinlerde yer almıyor.
Meloni dizel anlaşması için ne dedi, neden riskli buldu?
Meloni, 15-16 Ekim'de Brüksel'de toplanacak AB Liderler Zirvesi öncesinde İtalyan Senatosu ve Temsilciler Meclisi'nde konuştu. Trump'ın duyurduğu Rus dizeli anlaşmasını çok riskli bulduğu bir tercih diye niteledi. Gerekçeleri üç tane: Moskova meşruiyet kazanabilir, savaşı finanse edecek yeni gelir elde edebilir ve yaptırımlar baskı aracı olarak zayıflayabilir. Meloni, bu tercihin Putin'i müzakere masasına oturtma çabalarıyla çeliştiğini de ekledi. Konuşma, Avrupa liderlerinin Brüksel'de bir araya geleceği zirvenin hemen öncesine denk geldi; yani İtalya Başbakanı değerlendirmesini AB'nin ortak masasına gitmeden önce parlamentoya yapmış oldu.
Enerji ateşkesi sürüyor mu, Ukrayna'da durum ne?
Zelenski'nin ihanet sözü, Kiev'de enerji ateşkesinin konuşulduğu günlerin içinde geldi. 14 Ekim sabahı yayımladığımız haberde Ukrayna lideri, Rusya'nın ülkeye 39 balistik füze gönderdiğini ve 600 bin kişinin elektriksiz kaldığını söylemişti. Zelenski, 10 Ekim'de de yaptırımların gevşetilmesinin Rusya'ya yarayacağı uyarısını yapmıştı. Yani Ukrayna enerji altyapısının vurulmaya devam ettiğini anlatırken, Washington'ın Moskova ile dizel konusunda anlaşması Kiev'de yaptırım baskısının azalması olarak okunuyor.
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın sebebi Ukrayna savaşı mı?
Meloni'ye göre değil. İtalya Başbakanı, akaryakıt fiyatlarındaki sert artışın başlıca nedeninin Ukrayna savaşı değil, İran'daki savaş olduğunu söyledi. Rus dizelinin piyasaya girmesinin motorin fiyatlarını nasıl etkileyeceği ise ayrı bir tartışma; Brent petrolün seyrini ve Rus dizelinin motorine etkisini Washington'daki enerji ateşkesi hamlesini anlattığımız haberde ele almıştık.
Zelenski'nin sözleri ABD-Ukrayna ilişkileri için ne anlama geliyor?
Zelenski'nin cümleleri, Kiev'in Washington'a bakışındaki kırgınlığı açıkça ortaya koyuyor: Ukrayna lideri tarafsızlığa itiraz etmiyor, ama dizel anlaşmasını Rusya lehine bir tercih olarak okuyor. Trump'ın ya da Beyaz Saray'ın bu söylenenlere yanıtı Zelenski'nin sözlerinin aktarıldığı metinlerde yer almıyor. Meloni'nin Brüksel zirvesi öncesindeki çıkışı ise anlaşmaya Avrupa cephesinden gelen eleştirilerden biri.
