Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Bahreyn'in başkenti Manama'da düzenlenen Manama Diyaloğu 2026 konferansında konuştu ve Suriye'nin Mekke İttifakı'na katılımı için görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Cumartesi (31 Ekim) günü yapılan konuşmada Şeybani, Şam yönetiminin bu savunma düzenine katılıp katılmayacağına henüz karar verilmediğini, konunun görüşmelerle değerlendirildiğini belirtti. Yani Suriye için Mekke İttifakı kapısı aralanmış, ama henüz ardına kadar açılmış değil. Şeybani'nin bu mesajı, Suriye'nin bölgesel güvenlik mimarisinde nerede duracağı sorusunu yeniden masaya getirdi.
Manama Diyaloğu nedir, Şeybani nerede konuştu?
Manama Diyaloğu, Bahreyn'in başkentinde her yıl düzenlenen bölgesel güvenlik toplantısı. Şeybani, 'Bölgesel Güvenliğin Temelleri' başlıklı oturumda söz aldı. Konuşmasında yalnızca ittifak konusuna değil, Suriye'nin komşularıyla güvenlik işbirliğine de değindi. Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani'nin Mekke İttifakı'na ilişkin sözleri, toplantının en çok konuşulan satırı oldu.
Mekke İttifakı nedir, ne zaman kuruldu?
Mekke İttifakı, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzaladığı ortak savunma anlaşması. Anlaşmanın amacı, üç ülkenin ortak caydırıcılık ve savunma yoluyla güvenliğini güçlendirmek olarak aktarılıyor. Mısır'ın bu anlaşmanın dışında kalması da ayrı bir tartışma konusu; Tom Barrack'ın Mısır'ın neden katılmadığını anlattığı açıklamayı ayrıca yazdık.
Mekke İttifakı'nda hangi ülkeler var?
Bugün için Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan anlaşmanın taraflarından. Suriye de listeye girmek isteyen ülkelerin başında geliyor: Şeybani katılım görüşmelerinin sürdüğünü açıkça söyledi. Katılımın şartları, takvimi ve Suriye'nin ittifakta nasıl bir rol üstleneceği şimdilik açıklanmadı; elimizdeki kaynaklarda bu ayrıntılar yok.
Şeybani kimdir, Suriye Dışişleri Bakanı kim?
Esad Hasan Şeybani, Suriye'nin dışişleri bakanı. Aralık 2024'te Esad yönetiminin düşmesinin ardından kurulan yönetimde bu göreve getirildi. Manama'daki konuşmasında Suriye ile Türkiye'nin ilişkilerinin siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda ileri düzeyde olduğunu vurguladı. Bölgesel güvenlik işbirliğinin önemine ve sınır ötesi milislere karşı birlikte hareket etmeye de değindi.
Suriye ve Türkiye arasında ilişkiler nasıl?
Şeybani'ye göre iki ülke arasındaki ilişkiler siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda ileri düzeyde. Türkiye'nin Mekke İttifakı'nın kurucu taraflarından olması, Suriye'nin ittifakla ilgili görüşmelerde Ankara'yı da yakından ilgilendiren bir konuma gelmesi demek. Şam'ın hangi şartlarla masaya oturduğu ise açıklanmadı.
Suriye Mekke İttifakı'na katılırsa ne değişir?
Kesin cevap yok, çünkü Suriye henüz ittifaka katılmadı. Bazı yayın organları, Suriye'nin katılma ihtimalinin İsrail'de endişe yarattığını yazdı; ancak bu değerlendirme resmî bir İsrail açıklamasına dayanmıyor. İsrail yönetiminin konuyla ilgili bir sözü elimizdeki kaynaklarda yer almıyor. Katılım gerçekleşirse ittifakın yapısı, tarafları ve savunma taahhüdü Suriye için de gündeme gelecek; bunlar şu an tahmin düzeyinde.
Mekke İttifakı son dakika: sırada ne var?
Şeybani'nin sözlerine göre görüşmeler devam ediyor. Yani Suriye'nin ittifaka katılımı ya da katılmaması yönünde bir karar henüz verilmiş değil. Görüşmelerin hangi düzeyde, hangi ülkelerle yürütüldüğü de kamuoyuna anlatılmadı. Şeybani, Türkiye ile ilişkilerin ileri düzeyde olduğunu vurguladı. Karar, imza töreni ya da ek bir açıklama gelirse haberi güncelleyeceğiz.
