ABD Başkanı Donald Trump, Michigan'ın Port Huron kentinde ara seçimler öncesi düzenlediği mitingde Trump Norveç'i hedef aldı. Nobel Barış Ödülü'nü alamamasına öfkelenen Trump, kürsüden Norveç'in “berbat bir ülke” olduğunu söyledi ve bu ülkeden hiç kimseyi ABD'de istemediğini ilan etti. Trump Norveç'e yönelik bu sözler kısa sürede dünya basınına yansıdı.
Trump Norveç için ne dedi?
Trump, Norveç'in “berbat bir ülke” olduğunu söyledi. Aktarılanlara göre mitingde, ödülü kendisine vermedikleri için Norveç'ten kimseyi istemediğini de ekledi. Trump daha önce de Nobel Barış Ödülü'nü hak ettiğini, kendi anlatımıyla sekiz savaşı bitirdiğini öne sürmüştü. Bu sefer aynı iddia, bir ülkenin tamamına yönelik sert bir çıkışa dönüştü. Yani Trump Norveç üzerinden kendi savını yeniden gündeme taşıdı.
Trump neden Norveç'e kızdı, Nobel Barış Ödülü'nü kim aldı?
Öfkenin kaynağı 2026 Nobel Barış Ödülü'nün sahibi. Ödül, Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay'a verildi. Pillay, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde yargıçlık yapmış ve BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak görev almış bir isim. Trump, Navi Pillay'a verilen ödül kararını “utanç verici” diye niteledi. Nobel Barış Ödülü'nü her yıl Norveçli bir komite açıkladığı için hedef tahtasına Norveç'in kendisi oturdu. Yani Navi Pillay'ın kazandığı Nobel Barış Ödülü, Trump Norveç tartışmasının çıkış noktası oldu.
Norveç Trump'a ne yanıt verdi?
Cevap Oslo'dan, Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide'den geldi. Eide'nin yanıtı kısa ve netti: “Nobel Komitesi'nin bağımsız bir kurum olduğunu kendisi çok iyi biliyor.” Eide, kuşku duyanlar için bunu Trump'a bir kez daha hatırlattıklarını da ekledi. Yani Norveç hükümeti, Trump Norveç çıkışına hakaretle değil, ödülü verenin kendisi olmadığı bilgisiyle karşılık verdi. Espen Barth Eide'nin sözleri, Trump'ın sert çıkışından sonra Oslo'dan gelen cevap oldu.
Nobel Barış Ödülü'nü kim veriyor, Norveç hükümetinin rolü var mı?
Ödülü Norveç Nobel Komitesi veriyor. Komite üyelerini Norveç Parlamentosu seçiyor, ancak komite hükümetten ayrı ve bağımsız çalışıyor. Beş kişilik komitenin kararlarına hükümetin müdahale etme yetkisi yok; kimin kazanacağına komite üyeleri karar veriyor. Eide'nin cümlesi tam da buna işaret ediyordu. Ödül, her yıl ekimde açıklanıyor ve kararın ardından komitenin gerekçesi kamuoyuyla paylaşılıyor. Nobel Barış Ödülü'nü veren kurum, Trump Norveç tartışmasında tam olarak bu nedenle öne çıkıyor.
Trump Norveçlileri ABD'ye almayacak mı?
Trump'ın sözü, mitingde söylenmiş bir cümle olarak aktarıldı. Haberlerde Norveç vatandaşlarına yönelik resmî bir vize ya da giriş kısıtlaması kararı yer almıyor. Tartışmanın merkezinde, Trump'ın bir komitenin kararına karşı bütün bir ülkeyi hedef alan bir dille tepki vermesi duruyor. Trump Norveç'ten kimseyi istemediğini söylese de bu sözün ardından yürürlüğe giren bir karar haberlerde geçmiyor.
Norveç tarafı Eide'nin yanıtının ardından yeni bir açıklama yapmadı; Nobel Komitesi'nin de konuya ilişkin ayrı bir açıklaması haberlerde yer almıyor.
