Paraguay Devlet Başkanı Santiago Peña 5 Kasım Perşembe günü istifa edeceğini açıkladı, ancak Asunción'daki Kongre bu istifayı kabul etmedi. Ülkenin dijital bankalarından Ueno'nun çökmesiyle başlayan kriz, üç gün içinde Peña'yı azil sürecinin tam ortasına itti. Peña şu an görevde; Senato, kendisini Cuma günü huzuruna çağırdı. Paraguay devlet başkanı istifa tartışması bu krizin tam ortasında duruyor.
Paraguay Devlet Başkanı istifa etti mi?
İstifasını açıkladı, ama istifa işlemi tamamlanmadı. Peña, ülkenin istikrarını, toplumsal barışı ve demokratik kurumların korunmasını gerekçe göstererek görevi bırakacağını duyurdu. İstifayı görüşmek üzere toplanan Kongre ortak oturumu ise iktidardaki Colorado Partisi'nin milletvekilleri salonu terk edince toplantı yeter sayısını kaybetti. Paraguay devlet başkanı istifa açıklaması yapılmış olsa da koltuk şimdilik boşalmış değil. Alt meclis, azil için oybirliğiyle, 78-0 oy kullandı; Senato da azil sürecini başlattı.
Paraguay'da Ueno Bank krizi nedir, ne oldu?
Merkez Bankası 3 Kasım'da Ueno Bank'a el koydu. Açıklamaya göre bankanın sermayesi yasal asgari düzeyin yarısından azdı. Yaklaşık 3 milyon müşteri, yani 6,5 milyonluk bir ülkenin çok büyük bir kesimi, hesaplarına erişemez hale geldi. Banka aynı zamanda yaklaşık 850 milyon dolarlık kamu kaynağını yönetiyordu; bunun yüz milyonlarca dolarlık kısmının kamu emeklilik ve sağlık fonlarından geldiği aktarıldı. Başkent Asunción'da protestolar başladı. Başsavcı, bankanın denetimini ve kamu fonlarının buraya yerleştirilmesini inceleyen üç ayrı ceza soruşturması başlattı. Paraguay devlet başkanı istifa açıklaması da bu krizin ardından geldi.
Santiago Peña'ya hangi suçlamalar yöneltiliyor?
Muhalefet milletvekilleri, Peña'nın 2023'te göreve gelmesine rağmen Ueno Bank'taki çıkar bağlantısını sürdürdüğünü, sosyal güvenlik kurumunun yüz milyonlarca dolarlık emeklilik fonunun sorunlu bankada tutulmasına izin verdiğini ve Merkez Bankası başkanının atanmasında usulsüzlük yapıldığını öne sürdü. Bunlar iddia aşamasında. Peña suçlamaları reddetti ve önceliğinin vatandaşları korumak olduğunu söyledi. Colorado Partisi'nin lideri, eski devlet başkanı Horacio Cartes ise kamu, özel ve emeklilik fonlarının çalınmasına göz yummayacaklarını belirterek azil sürecini destekledi. Bu suçlamalar, Paraguay devlet başkanı istifa açıklamasının ardından da tartışılmaya devam ediyor.
Santiago Peña kimdir, sağcı mı solcu mu?
Peña, muhafazakâr Colorado Partisi'nin devlet başkanı. Eski bir Uluslararası Para Fonu ekonomisti olan Peña, 2023'te göreve başladı. Partisi sağ çizgide yer alıyor ve bugüne kadar kendisinin arkasındaydı; krizle birlikte bu destek, azil sürecinde ortadan kalktı. Bu kez Paraguay devlet başkanı istifa tartışmasının merkezinde o var.
Paraguay'da şimdi ne olacak?
Peña görevde kalıyor, Senato yargılaması sürüyor. Senato, kendisini Cuma günü huzuruna çağırdı. Azil kararı çıkarsa, devlet başkanlığını Başkan Yardımcısı Pedro Alliana devralacak. Ueno Bank'ın milyonlarca müşterisi ise paralarına ne zaman kavuşacaklarını bekliyor; üç ceza soruşturması da sürüyor.
Paraguay devlet başkanı istifa kararıyla krizi bitirmeyi umuyordu, ancak Kongre'nin tutumu hem Peña'nın hem de ülkenin önüne yeni bir belirsizlik koydu.
