Trump Netanyahu'ya randevu vermedi: BM Genel Kurulu'nda Körfez liderleriyle İran zirvesi

ABD Başkanı Donald Trump, New York'ta toplanacak 81. BM Genel Kurulu sırasında Körfez ülkelerinin liderleriyle aynı masaya oturmaya hazırlanıyor. Trump Netanyahu görüşmesi ise henüz programda yok. ABD merkezli Axios'un üç kaynağa dayandırdığı habere göre toplantı 22 Eylül Salı günü yapılacak ve gündemin merkezinde İran savaşının ardından atılacak adımlar olacak. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun da New York'ta Trump ile bir araya gelmek istediği, ancak İsrail tarafından bir kaynağın aktardığına göre bu görüşme için henüz bir tarih belirlenmediği bildirildi.

Trump Körfez liderleriyle ne zaman ve neden görüşecek?

Görüşme, BM Genel Kurulu'nun açılış gününe denk gelen 22 Eylül'de New York'ta gerçekleşecek. Axios'a göre masada, İran'la yaşanan savaşın "sonraki gün" planı ve Washington'un bölgeye ilişkin stratejik önerileri olacak. Trump'ın ekibinin bu planı ABD'deki ara seçimlerin ardından nihai hale getirmeyi hedeflediği aktarılıyor. Aynı haberde, toplantının diğer Arap ve Müslüman ülkelerin liderlerini de kapsayacak biçimde genişletilebileceği belirtiliyor.

Toplantıya Körfez İşbirliği Konseyi üyesi altı ülkenin lider ya da dışişleri bakanı düzeyinde katılması bekleniyor:

Körfez ülkelerinin bu masada yer almasının arkasında somut bir neden var: Bu ülkeler savaş boyunca İran'ın doğrudan saldırılarına maruz kaldı, petrol ve doğal gaz ihracatları ciddi biçimde aksadı. Gazete Oksijen'in aktardığına göre Trump, Çarşamba günü yaptığı açıklamada savaşın sonuna yaklaşıldığını umduğunu söyledi ve Tahran'dan barış sinyalleri aldığını öne sürdü.

Bu buluşma, geçen yılki formülü hatırlatıyor. Trump, geçen yıl da BM Genel Kurulu sırasında sekiz Arap ve Müslüman ülkenin liderine Gazze için hazırlanan barış taslağını sunmuş, kısa süre sonra da anlaşma açıklanmıştı. Washington'un bu kez İran dosyasında da benzer bir yol izlemek istediği anlaşılıyor.

Trump Netanyahu ile New York'ta görüşecek mi?

Şimdilik bu sorunun cevabı belirsiz. Axios'a konuşan İsrailli kaynak, Netanyahu'nun görüşme talebinin Beyaz Saray'a iletildiğini ancak resmi bir programın oluşturulmadığını söyledi. Netanyahu'nun BM Genel Kurulu için New York'a gitmesi bekleniyor; buna karşın ABD tarafının Körfez liderleriyle yapılacak toplantıyı takvime alıp İsrail Başbakanı'na henüz saat vermemesi, iki müttefik arasındaki mesafenin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.

JD Vance İsrail hakkında ne dedi?

Bu tablonun arka planında ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in bu hafta All-In Zirvesi'nde yaptığı konuşma var. Vance, İsrail'in askeri teknoloji ve istihbarat paylaşımında önemli bir ortak olduğunu ancak Washington'un İsrail ile her konuda aynı görüşte olmadığını söyledi. Vance'e göre Trump, son 40 yılın başkanları arasında Amerikan halkının çıkarlarının İsrail hükümetininkinden ayrıştığı noktalarda Netanyahu ile yollarını ayırmaya en fazla istekli olan isim.

"Orta Doğu dış politikamızın İsrail Devleti'ne tabi olmasına izin veremeyiz." — JD Vance, ABD Başkan Yardımcısı, All-In Zirvesi

Vance, İsrail ile ilişkiyi NATO örneğine benzetti: Avrupa politikasının NATO'ya bağlanamayacağı gibi Orta Doğu politikasının da İsrail'e bağlanamayacağını, ABD'nin ortaklarıyla anlaştığı yerde birlikte çalışıp anlaşamadığı yerde ayrı düşeceğini ve her koşulda kendi çıkarını gözeteceğini ifade etti.

Genel Kurul'un açılışına 5 gün kala Washington'un takvimi netleşirken, Netanyahu'nun New York programında Trump ile bir görüşmenin yer alıp almayacağı önümüzdeki günlerde belli olacak.