ABD casus uçağı İran hattına doğru yola çıktı: bazı yayın organlarının haberine göre Washington, hava kuvvetlerinin envanterindeki iki RC-135U Combat Sent tipi elektronik istihbarat uçağından birini son 24 saatte Orta Doğu'ya sevk etti. Haberler 5 Kasım Perşembe günü, gece yarısından sonra saat 00.53 sıralarında yayımlandı. Haberlerde resmî bir ABD açıklamasına yer verilmedi; bilgiler uçuş izleme paylaşımlarına ve medya aktarımlarına dayanıyor. İran-ABD gerilimi hâlâ yüksekken bu uçağın adının geçmesi, bölgedeki hareketlilik tartışmasını yeniden alevlendirdi.
ABD casus uçağı nereye gönderildi?
Haberlerde uçağın Orta Doğu'ya gönderildiği yazılıyor, ancak belirli bir üs ya da ülke adı verilmiyor. Uçuş izleme paylaşımlarına göre uçak önce Nebraska'daki Offutt Hava Üssü'nden New Hampshire'daki Pease'e geçti, ardından Atlantik'i aşarak İngiltere'deki RAF Mildenhall yönüne ilerledi. Bölgeye gideceği yorumu bu rotadan çıkarılıyor. Yani varış noktası ve görevin niteliği resmî olarak doğrulanmış değil; ABD casus uçağı hakkında elimizdeki en sağlam bilgi, uçağın tipi ve Atlantik'i geçen rotası.
RC-135U Combat Sent nedir, ne işe yarar?
RC-135U Combat Sent, karşı tarafın radarlarını, hava savunma sistemlerini ve haberleşme sinyallerini dinleyip çözümleyen bir elektronik istihbarat uçağı. Silah taşımıyor; işi, bir operasyondan önce rakibin hava savunmasının nasıl çalıştığını, hangi frekansta neyi yaydığını görmek. Topladığı veriler olası hedeflerin belirlenmesinde ve elektronik karıştırma planlarının hazırlanmasında kullanılıyor. ABD Hava Kuvvetleri'nde yalnızca iki tane bulunması da onu nadir kılıyor; bu ABD casus uçağının adı geçince haberin daha çok ilgi görmesinin sebebi de bu.
İran ABD gerilimi son durum nedir?
Gerilim tek bir başlıkta toplanmıyor. Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş tartışması, Kişm Adası çevresindeki patlama ve İHA haberleri ve Washington'ın saldırı planına dair konuşmalar aynı dosyanın parçaları. Donald Trump bir yandan acil bir plan olmadığını söylüyor, bir yandan anlaşma ihtimalinden bahsediyor; Katarlı arabulucuların Tahran'daki temasları da sürüyor.
Casus uçağını haberleştiren yayın organlarına göre ABD'nin ayrıca İsrail'e 10 nakliye uçağı, 80 havada yakıt ikmal uçağı ve ek bir Patriot bataryası gönderdiği, Körfez ülkelerine de yoğun çatışma ihtimaline karşı uyarı yaptığı öne sürülüyor. Bu bilgilerin hiçbiri resmî bir açıklamayla doğrulanmış değil, iddia olarak okunmalı. İran ABD gerilimi bu başlıklarla sürerken tek bir uçak hareketinden kesin sonuç çıkarmak yanıltıcı olur.
Casus uçağının gelmesi saldırı olacak demek mi?
Hayır, tek başına öyle bir sonuç çıkmaz. Bir keşif uçağının bölgeye gönderilmesi hem saldırı hazırlığının hem de izleme ve caydırıcılık faaliyetinin parçası olabiliyor; ABD casus uçağının yola çıkması, Washington'ın saldırı kararı verdiği anlamına gelmiyor. Bir kararın verildiğini anlamak için resmî bir açıklama, ek konuşlanmalar ya da sahadaki hareketliliğin belirginleşmesi gerekir.
Okurun cebine dokunan tarafı ise dolaylı. Bölgedeki askerî hareketlilik haberleri petrol piyasasında ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinde yakından izleniyor; ancak bu uçağın sevkiyatının fiyatlara etkisine dair resmî bir veri yok. Uçağın varış yeri, görev süresi ve hangi komutanlığa bağlı çalışacağı henüz belli değil.
