Washington'dan gelen bir iddiaya göre İran cephesinde yeni bir saldırı ihtimali şimdilik uzaklaştı. Adı açıklanmayan ABD kaynaklarına dayandırılan haberlere göre Başkan Donald Trump, İran'a yönelik yeni saldırıları askıya almayı düşünüyor. Trump'ın İran dosyasında yeni bir provokasyon gelmediği sürece vurmama sinyali verdiği aktarılıyor; haberlerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın çağrısının da bu eğilimde etkili olduğu öne sürülüyor. Beyaz Saray'dan resmî bir açıklama yok. Haber 14 Kasım Cumartesi akşamı gündeme geldi.
Trump İran'a yeni saldırı kararını erteledi mi?
İddiaya göre erteledi, ama bu bir taahhüt değil. Haberlerin ortak noktası şu: Trump, Tahran'dan ya da Yemen'deki İran destekli Husilerden ABD'ye yönelik yeni bir provokasyon gelmezse saldırıları sürdürmeme yönünde bir eğilimde. Yani kapı kapanmış değil, aralık bırakılmış. Trump'ın kesin bir söz vermediği de yazılıyor. Bu bilgiyi doğrulayan bir ABD resmî açıklaması bulunmuyor; Trump'ın İran saldırısını erteleme iddiasının tamamı isimsiz kaynaklara dayanıyor.
Trump İran için ne dedi?
Trump'ın perşembe günü yaptığı konuşmada Suudi Arabistan'ın kendisinden durumun mevcut haliyle ilerlemesine izin vermesini istediğini söylediği aktarıldı. Trump, bu isteğin gerekçesi olarak İran'ın içeriden zayıfladığı görüşünü dile getirdi; Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn'in de bekleme sürecinden yana olduğunu ekledi. Bu açıklamalar Trump'ın İran açıklaması olarak haberleştirilirken, Beyaz Saray'dan gelen yazılı bir metin ya da resmî bir teyit paylaşılmadı.
Erdoğan ve Selman'ın çağrısı nedir?
İki lider de son iki haftada Trump'la telefonda görüşüp saldırıların sürdürülmemesini istedi. Türk basınında bu görüşmeler, kararın arkasındaki etkenlerden biri olarak sunuluyor. Erdoğan ve Selman'ın çağrısı ne kadar belirleyici oldu, bunu Washington yönetiminin kendisi açıklamış değil; yalnızca iki liderin Trump'a ulaştığı ve saldırıların sürdürülmemesini istediği aktarılıyor. Körfez ülkeleriyle temasın da sürdüğü belirtiliyor.
Trump İran ile anlaştı mı?
Hayır, ortada açıklanmış bir anlaşma yok. Haberlerdeki tablo, saldırının şimdilik beklemeye alınması ve masada diplomatik çözüm seçeneğinin tutulması. Washington yönetiminin İran'a yönelik liman ablukasını ve ekonomik baskıyı sürdürdüğü yazılıyor. Yani Trump'ın İran politikasında bir yumuşama değil, askerî adımın askıya alındığı bir bekleme dönemi anlatılıyor. İran tarafından bu iddiaya dair bir yanıt, haberlerde yer almıyor.
Trump'ın İran saldırısını erteleme iddiası ne anlama geliyor?
Askerî tırmanış ihtimali şimdilik geri çekilmiş görünüyor, ama karar geri alınabilir. Çünkü aktarılan şart açık: Tahran ya da Husiler yeni bir provokasyona girişirse Trump'ın tavrı değişebilir. Körfez'deki beş ülkenin bekleme tercihi ise tabloya ayrı bir ağırlık katıyor. Yine de Trump'ın İran politikasında kesin bir yön açıklanmış değil; bütün anlatım, Beyaz Saray'ın doğrulamadığı kaynaklara dayanıyor. Bu yüzden iddiayı bir karar değil, bir eğilim olarak okumak gerekiyor.
İran dosyasında aynı gün başka ne oldu?
Aynı gün İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nda iki tankerin mayına çarptığını ve ABD'ye ait bir MQ-1 insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı. Bu iki açıklamanın da ABD'den ya da bağımsız bir kaynaktan teyidi yok. Trump'ın “yeni provokasyon” ölçüsünün neye denk geleceği ise haberlerde tanımlanmıyor; bu yüzden Trump'ın İran hamlesinin nereye varacağı şimdilik belirsiz.
