Berlin'den hem İsrail'e hem Washington'a mesaj çıktı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, 17 Ekim Cumartesi günü “İsrail'in yanındayız” dedi ve Almanya'da İsrail'in var olma hakkını sorgulayan herkese karşı çıktıklarını söyledi. Merz'in ABD'nin Rus dizeline yönelik yaptırımları gevşetmesine tepkisi de aynı günlerde gündemde.
Friedrich Merz İsrail için ne dedi?
Cümle kısa ve net: “İsrail'in yanındayız.” Almanya Başbakanı Friedrich Merz bunun yanına bir ek yaptı: ülkesinde İsrail'in var olma hakkını sorgulayan herkese karşı çıkıyorlar. Sözler 17 Ekim akşamüstü gündeme geldi; “friedrich merz” araması da Google Trends Türkiye'de son saatlerin yükselenleri arasında. Merz'in bu çizgisi yeni değil. Basına yansıyan bilgilere göre Aralık 2025'te İsrail'e yaptığı ilk ziyarette Yad Vashem anı defterine, Almanya'nın İsrail'in varlığı ve güvenliği için sorumluluk taşıdığını, bunun iki ülke ilişkilerinin değişmez özü olduğunu ve sonsuza dek böyle kalacağını yazmış, basın toplantısında da İsrail'in var olma hakkını reddedenlerin tutumunun Almanya'nın siyasi kimliğiyle temelden çeliştiğini söylemişti.
ABD'nin Rus dizeli kararı nedir?
Washington, iç piyasadaki akaryakıt fiyatlarını aşağı çekmek için Rus dizeline yönelik yaptırımları gevşetti ve Moskova'dan yakıt almayı öngören bir anlaşmaya gitti. Bu başlığı daha önce de ayrıntısıyla yazmıştık: Trump yönetimi Rusya yaptırımlarını yürürlüğe girmesine iki gün kala askıya almıştı; Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski de Londra'da ABD'nin bu dizel anlaşması karşısında “ihanete uğramış hissediyorum” demişti. Rusya cephesinden Aleksandr Novak da dizel sevkiyat takvimini açıklamıştı.
Friedrich Merz ABD'nin Rus dizeli kararına ne cevap verdi?
Aktarılan demecine göre Merz, Amerikalıların fiyatlarla ilgili bir sorunu olduğunu kabul etti; ama bunun Orta Doğu'daki savaşın sonuçlarından biri olduğunu söyledi. Yani Almanya Başbakanı'na göre mesele Rusya-Ukrayna hattında değil, Orta Doğu'da aranmalı. Demeç, Brüksel'deki AB liderler zirvesi sırasında verildi.
Friedrich Merz, Trump yönetiminin Ukrayna konusunda Avrupa ile aynı çizgide kalmasının kolay olmadığını da dile getirdi. Ona göre durum günden güne değişiyor, yarın ne olacağı bilinmiyor. Buna rağmen Almanya, Kiev'e askerî ve mali desteği sürdürecek; Merz, desteğin kesilmesinin Avrupa'nın siyasi düzeni için ağır sonuçlar doğuracağını söyledi. Zelenski'nin ABD-Rusya dizel anlaşması karşısındaki tepkisini haberimizde aktarmıştık; Friedrich Merz'in Kiev'e destek mesajı, bu tablonun Avrupa tarafındaki cümlesi oldu.
Friedrich Merz aynı demeçte Ukrayna ve AfD için ne söyledi?
Merz'in sözleri İsrail ve Rus dizeliyle sınırlı değil. Aktarılanlara göre Alman lider, Avrupa doğru adımları atarsa Ukrayna'nın savaşı kaybetmeyeceğini söyledi. CDU'nun AfD ile iş birliği yapmayacağını da belirten Merz, bu konuda bir güvenlik duvarı varsa o duvarın kendileri olduğunu ifade etti. Almanya'nın iç siyaseti, Ukrayna dosyası ve Rus dizeli tartışması böylece aynı demeçte buluştu.
Friedrich Merz kimdir, Almanya Başbakanı mı Şansölyesi mi?
Friedrich Merz, Almanya'nın federal hükûmet başkanı. Almanya'da bu göreve resmî olarak Şansölye deniyor; Türkiye'de ise sıkça Başbakan olarak da anılıyor. Hıristiyan Demokrat Birlik'in (CDU) lideri olan 70 yaşındaki Merz, 2025 mayısında göreve geldi. Dış politikada Ukrayna'ya destek ve İsrail ile ilişkiler, 17 Ekim'de gelen açıklamaların da gösterdiği gibi, Merz'in gündemindeki başlıklar arasında. Merz'in Rus dizeli yorumu şimdilik yalnızca aktarılan sözlerine dayanıyor; Washington'dan bu sözlere verilmiş bir yanıt haberlere yansımadı.
— Necip Fazıl Kısakürek
