Irak Kürdistan Bölgesi'nde hükümetin iki büyük ortağından biri masadan kalktı. Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Başkanı Bafel Talabani, partisinin Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin (IKBY) hükümetinden çekildiğini, Meclis'in alacağı kararları da tanımayacaklarını açıkladı. Bu açıklama, Meclis'in yaklaşık iki yıl aradan sonra ilk kez toplanıp KYB'nin katılımı olmadan oturum yapmasının hemen ardından geldi. Yani aynı hükümette uzun süre birlikte çalışan iki büyük parti artık aynı masada değil.
Talabani IKBY hükümetinden neden çekildi?
Kısa cevap: Meclis'in KYB olmadan yeniden çalışmaya başlaması. İki yıldır toplanamayan Meclis, rakip Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) öncülüğünde bir araya geldi ve oturumda başkanlık seçimi yapıldığı bildirildi. KYB ile Yeni Nesil Hareketi oturumu boykot etti. Bazı haberlere göre toplantının yapılmasına destek verenler arasında, kendi partisinden kopan üç KYB milletvekili de vardı. Liderlik toplantısının ardından konuşan KYB Başkanı, KDP içindeki bir azınlığın hükümetin nasıl yönetilmesi gerektiğini bilmediğini savundu ve bu hükümetin başarısız olduğunu söyleyerek hemen çekildiklerini duyurdu. Meclis'in iki yıldır toplanamaması, bölgedeki siyasi tıkanıklığın en görünür işaretiydi.
Talabani Meclis kararlarını tanımayacağız derken ne kastediyor?
KYB, Meclis'i de ondan çıkacak hiçbir makamı ya da hükümeti meşru saymayacağını duyurdu. Ayrıca KDP bir bölge başkanı ve başbakan belirlerse KYB'nin de kendi başkanını ve kabinesini atayabileceğini dile getirdi; yani paralel yönetim ihtimali masada. Paralel yönetim, aynı bölgede iki ayrı başkan ve kabinenin birbirini tanımadan varlık göstermesi anlamına geliyor. Liderlik Konseyi'nin bu konuda KYB Başkanı'na tam yetki verdiği bildirildi. KYB Başkanı ayrıca Bağdat'ta maaş iyileştirmesi için çalışmalarını sürdüreceğini ve bölgede kan dökülmesine izin vermeyeceğini vurguladı.
IKBY nedir, bölgeyi kim yönetiyor?
IKBY, Irak'ın kuzeyinde federal statüdeki Kürt yönetimi; merkezi Erbil. İlk Meclis seçimi 1992'de yapıldı, federal statü 2005 Irak Anayasası ile tanındı. Bölge başkanlığını Neçirvan Barzani, başbakanlığını Mesrur Barzani yürütüyor; ikisi de KDP'li. Süleymaniye KYB'nin, Erbil ve Duhok KDP'nin kalesi sayılıyor ve iki parti hükümette uzun süredir güç paylaşıyor. Yani bölgedeki iktidar paylaşımı, iki partinin coğrafi olarak da ayrıldığı bir yapının üzerine kurulu.
Bafel Talabani kimdir?
Bafel Talabani, KYB'nin bugünkü başkanı. Babası Celal Talabani partinin kurucusu ve 6 Nisan 2005'te Irak cumhurbaşkanı seçilen isim; 2014'e kadar bu görevde kaldı. Aile geçmişi bu yüzden KYB'nin Süleymaniye'deki ağırlığıyla birlikte anılıyor. Bu nedenle partinin bu kararı, Süleymaniye'deki siyasi denge açısından ayrıca önem taşıyor.
Talabani'nin IKBY hükümetinden çekilmesi bölge halkını nasıl etkiler?
Bölge halkı için en somut soru, iki ayrı yönetim fikrinin hizmetleri ve maaşları nasıl etkileyeceği. Bağdat'la yürütülen maaş görüşmelerinin bu tabloda nasıl ilerleyeceği henüz net değil. Kesin olan, siyasi tıkanıklığın iki yıldır süren Meclis sessizliğinin üzerine yeni bir kriz eklediği.
IKBY'de siyasi kriz için sırada ne var?
KDP'nin bu açıklamaya vereceği yanıt ve Bağdat'ın tavrı henüz belli değil. Bilinen tek şey, KYB'nin Meclis'i ve ondan çıkacak her kararı tanımayacağını söylediği ve KDP'nin atayacağı isimlere karşılık kendi başkan ve kabinesini belirleyebileceğini ima ettiği. Bu adımlar atılırsa bölge, iki ayrı yönetimin birbirini tanımadığı bir tabloyla karşı karşıya kalacak.
