İsrail siyasetinde ulusal birlik pazarlığı daha ilk adımda tıkandı. Seçimin üzerinden yaklaşık üç hafta geçerken görev başındaki Başbakan Binyamin Netanyahu, Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot'a ön koşulsuz görüşme ve ulusal birlik hükümeti çağrısı yaptı. Eisenkot ise teklifi yeni bir algı operasyonu diye niteleyip geri çevirdi. Yanıtının özü şuydu: iyi deneme, ama bu oyun tutmaz. Üstelik bu cevap yalnız bir ret değil; içinde Likud'a yönelik net bir şart da var. Netanyahu'nun çağrısı ile bu yanıt, İsrail'de hükümet kurma hesabının ne kadar kilitli olduğunu da gösteriyor.
Netanyahu ulusal birlik hükümeti teklifinde ne istedi?
Netanyahu, ön koşulsuz müzakere çağrısı yaptı ve Likud ile ultra-Ortodoks partileri de içine alan geniş bir koalisyon önerdi. Çağrısında İran'ın oluşturduğu tehdidi öne çıkardı. Ulusal birlik hükümeti, farklı siyasi blokların aynı çatı altında hükümet kurması demek; bu çağrıda hedeflenen de tam olarak bu. Bazı yayın organlarının haberine göre Netanyahu bu kez, önceki tutumunun aksine, başbakanlık koltuğunun kendisinde kalması şartını ileri sürmedi.
Eisenkot Netanyahu'ya ne yanıt verdi, şartı ne?
Çağrıyı algı operasyonu olarak niteledi ve teklifi kabul etmedi. Likud'un ortaklığa dahil olabilmesi için aşırılık yanlısı isimlerle, yani aralarında Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in de bulunduğu çevreyle bağlarını koparması gerektiğini söyledi. Şart kısacası şu: Ben-Gvir ile yollar ayrılacak. Netanyahu'nun bu koşula yanıt verip vermediğine dair bir açıklama yok. Yani top Likud'un sahasında: ortaklık konuşmasının başlayabilmesi için, Eisenkot'a göre önce bu düğümün çözülmesi gerekiyor.
Gadi Eisenkot kimdir?
Gadi Eisenkot, İsrail ordusunun eski Genelkurmay Başkanı. 2015'ten 2019'a kadar bu görevi yürüttü. Siyasete girdikten sonra 2023'te savaş kabinesinde yer aldı ve 2024'te kabineden ayrıldı. Bugün Yashar Partisi'nin lideri ve muhalefetin en çok konuşulan adlarından biri.
İsrail'de seçim sonucu ne, hükümeti kim kurabilir?
İsrail'de seçim 27 Ekim 2026'da yapıldı. Bazı yayın organlarının aktardığı dökümde 120 sandalyeli Knesset'te Netanyahu bloğu 53, Yahudi muhalefet partileri 48, Arap partileri 19 sandalye kazandı. Hükümet kurmak için 61 sandalye gerekiyor; hiçbir blok tek başına bu sayıya ulaşamıyor. Netanyahu'nun ulusal birlik hükümeti çağrısı da bu aritmetiğin içinde okunuyor. Netanyahu'nun Knesset'te muhalefet karşısında yaşadığı ilk oylama yenilgisini daha önce de yazmıştık.
Eisenkot'un Netanyahu'ya yanıtı ne anlama geliyor?
Bu yanıt, teklifi samimi bulmadığını ve bunu bir algı hamlesi saydığını gösteriyor. Ama ret Likud için tamamen kapatılmış bir kapı değil: şartın karşılanması hâlinde tartışmanın yeniden açılabileceği anlamına geliyor. Netanyahu'nun bu koşula yanıtı henüz bilinmiyor.
Türk basını Netanyahu'nun teklifini nasıl yorumladı?
Türkiye'deki bazı yayın organları çağrıyı, Netanyahu'nun iktidarı kaybetme endişesiyle son kozlarını oynaması olarak değerlendirdi. Bu bir yorum; İsrail tarafından teyit edilmiş bir bilgi değil. Ret açıklamasında ise bu yönde bir ifade geçmiyor; o yalnızca teklifi bir algı hamlesi olarak gördüğünü ve Likud'dan şartını beklediğini söylüyor.
— Necip Fazıl Kısakürek
