İngiliz bir gazete, İran'ın 2024-2025 döneminde Rusya'dan 90 füze fırlatma sistemi sipariş ettiğini öne sürdü. İran Rusya füze fırlatma sistemi iddiası, Rus savunma sanayisine ait iç yazışmalara dayanıyor. Konu resmen doğrulanmadı; Tahran'dan da Moskova'dan da elimizdeki kaynaklarda bir yanıt ya da yalanlama yok.
İran Rusya füze fırlatma sistemi iddiası nedir?
İngiliz gazetenin 5 Kasım'da yayımladığı habere göre İran, Rusya'dan APU-L tipinde 90 fırlatıcı sipariş etti. Bu İran Rusya füze fırlatma sistemi iddiasının dayanağı, Rus savunma şirketi Vympel ile KB Maşinostroyeniya (KBM) arasındaki yazışmalar. Yazışmalarda parça teslimatlarının hızlandırılması isteniyor ve gecikmenin dokuz sözleşmeyi tehlikeye atabileceği belirtiliyor. Belgelerin Ukraynalı özel bir istihbarat şirketinden elde edildiği de anlatıldı.
İran Rusya füze fırlatma sistemi kod adı ne?
Belgelerde İran'ın adı geçmiyor; yerine “K-10” kodu kullanılıyor. Gazetenin tespitine göre Rusya'nın devlet silah ihracatçısı bu kodu İran için kullanıyor. Dokuz sözleşmenin yedisinde müşteri Rus, ikisinde yabancı. Yabancı müşterilerden birinin Çin olduğu ve 192 adet APU-305 tipi sistem istediği öne sürülüyor. İran ise K-10 kodu altında 90 APU-L fırlatıcıyla listede.
İran Rusya füze fırlatma sistemi kaç adet?
Öne sürülen sipariş 90 fırlatıcı. APU-L fırlatıcıları, “305” adıyla anılan hafif, çok amaçlı güdümlü füzeler için tasarlanmış. Bu füzeler Mi-28 gibi saldırı helikopterlerinden hareketli hedeflere karşı kullanılabiliyor. Yani iddia edilen İran Rusya füze fırlatma sistemi uzun menzilli hava savunma değil, helikopter tabanlı bir silah paketi.
İran Rusya füze fırlatma sistemi teslim edildi mi?
Bilinmiyor. Belgeler yalnızca sipariş ve üretim takvimine ışık tutuyor; teslimat tarihi ya da teslimatın yapıldığına dair kanıt yok. Bu yüzden İran Rusya füze fırlatma sistemi konusunda elde olan tek şey sipariş. Elimizdeki bilgi “İran sipariş etti” diyor, “İran teslim aldı” demiyor. İddianın doğruluğu, taraflardan resmî bir açıklama gelene ya da bağımsız doğrulama yapılana kadar teyitsiz kalacak.
S-400 nedir, bu iddiayla ilgisi ne?
S-400, Rusya'nın uzun menzilli hava savunma sistemi; Türkiye de 2019'da bu sistemi teslim almıştı. Bu iddia kapsamındaki 90 fırlatıcının S-400 ile ilgisi yok: belgelerde geçen sistem helikopterden atılan füzeler için. İran'ın Rusya'dan S-400 talep ettiğine dair ayrı iddialar da dolaşıyor; ancak bunlar bu belgelerin parçası değil ve doğrulanmış değil.
İran Rusya füze fırlatma sistemi iddiası ne anlama geliyor?
İran Rusya füze fırlatma sistemi iddiası, Tahran'ın ABD'yle gerilimini sürdürdüğü bir dönemde gündeme geldi. İddia, İran ile Rusya arasındaki savunma iş birliğinin boyutunu tartışmaya açıyor. İddianın doğru çıkması hâlinde konuşulacak olan, uzun menzilli bir hava savunma değil; hareketli hedeflere yönelik helikopter tabanlı bir silah paketi. Doğru çıkmazsa elimizde yalnızca bir belge yorumu kalır. Bu hattın son durumunu Hakan Fidan'ın Abbas Arakçi'yle telefon görüşmesi ve Keşm Adası'ndaki gelişmeler haberlerimizde yazmıştık.
