New York'ta Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu haftası başlar başlamaz İran hattından art arda üç ayrı hareket geldi ve şehirde bir anda gerginlik havası estirdi. Gece saatlerinde Devrim Muhafızları Ordusu'ndan sert bir açıklama geldiği aktarılırken, sabah saatlerinde hem ABD Başkanı Donald Trump hem de İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan kameraların karşısına geçti; ama ikisinin ağzından çıkan sözler birbirini tutmadı.
Pezeşkiyan, Tahran'dan New York'a hareket etmeden önce havalimanında saat 10.40 sıralarında yaptığı açıklamada meydan okuyan bir tona büründü. Trump ise aynı sabah New York'ta düzenlediği basın toplantısında İran'a dair sözler sarf etti. Peki iki lider bu hafta gerçekten aynı masaya mı oturacak, yoksa ortada sadece birer sinyal mi kalacak?
BM Genel Kurulu bu hafta New York'ta neden bu kadar gergin geçiyor?
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. dönem açılış oturumu bu hafta New York'ta sürüyor; dünya liderleri sırayla kürsüye çıkıp konuşma yapıyor. Takvime göre Trump'ın Genel Kurul konuşması bugün, Pezeşkiyan'ın konuşması ise yarın için planlanmış durumda. İki liderin aynı hafta New York'ta bulunması, kulislerde günlerdir konuşulan "karşılaşma" ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.
Devrim Muhafızları ABD ve İsrail'i nasıl tehdit etti?
Gece saatlerinde servis edilen haberlere göre İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD ve İsrail'i hedef alan sert bir açıklama yaptı; iki ülkeyi "çürümüş ve saldırgan düşman" olarak nitelendirdiği ve gerekirse "yıkıcı ve kesin bir şekilde" karşılık verileceği mesajını verdiği aktarıldı. Açıklamanın perde arkasında, bölgede aylardır süren Hürmüz Boğazı gerginliği ile İran-İsrail hattındaki dolaylı çekişme bulunuyor.
Peki Trump ile Pezeşkiyan görüşecek mi?
Bu sorunun şu an için net bir cevabı yok. Trump, New York'taki basın toplantısında İran'a değinirken "Bugün onlarla görüşeceğiz, ancak İran iyi durumda değil" dediği aktarıldı; İran'ın hiçbir şekilde nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini de yineledi. Ancak yine Trump, ayrı bir söyleşide Pezeşkiyan ile olası bir görüşme sorulduğunda çok daha temkinli konuşarak "muhtemelen açığım" demekle yetindi. İki farklı açıklama, Beyaz Saray'ın konuyla ilgili henüz kesin bir takvim belirlemediğini gösteriyor; şu ana kadar saati ve yeri belli, resmi olarak duyurulmuş bir görüşme yok.
Pezeşkiyan tarafı ise havalimanı çıkışında çok daha meydan okuyan bir tondaydı. İran Cumhurbaşkanı'nın, ABD ile İsrail'in "savaşla teslim alamadıkları için" ablukaya ve uluslararası kamuoyunu yönlendirme çabalarına başvurduklarını öne sürdüğü aktarıldı; BM kürsüsünde de İran'a yönelik saldırıları ve kendi ifadesiyle halkının haklılığını anlatacağını duyurdu. Bu sözler, olası bir Trump-Pezeşkiyan görüşmesinin önündeki siyasi engelin büyüklüğünü de gözler önüne seriyor.
Sonuç olarak New York'ta şu an için ortada resmi bir randevu yok; var olan tek şey iki tarafın da kapıyı tamamen kapatmadan birbirine gönderdiği karışık sinyaller. Genel Kurul haftası ilerledikçe kulislerde bir el sıkışmanın yaşanıp yaşanmayacağı önümüzdeki günlerde netleşecek.
